بررسی دقیق صورتهای مالی ششماه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که غولهای جاده مخصوص در یک بنبست مالی گرفتار شدهاند؛ جایی که حتی رشد ۵۲ درصدی درآمد هم نتوانسته است غول زیان را مهار کند.
بیتران: تازهترین آمار منتشر شده از عملکرد ایرانخودرو و سایپا در نیمه اول سال ۱۴۰۴، تصویری نگرانکننده از پایداری بحران در صنعت خودرو ارائه میدهد. اگرچه طبق گزارشها، درآمد عملیاتی هر دو شرکت رشد داشته، اما فشار بدهی و هزینههای تولید، اثر این رشد را خنثی کرده است.
ایرانخودرو: رشد ۵۲ درصدی درآمد زیر سایه سنگین زیان
ایرانخودرو در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴ موفق شد درآمد عملیاتی خود را به ۲۱۲۰ هزار میلیارد ریال برساند که نسبت به سال گذشته رشدی خیرهکننده داشته است. اما این سکه روی دیگری هم دارد:
– افزایش زیان: زیان خالص این شرکت از ۱۱۸ هزار میلیارد ریال در سال گذشته به **۱۳۶ هزار میلیارد ریال** در سال جاری رسیده است.
– ساختار هزینهها: ثبات نسبت زیان به درآمد (حدود منفی ۵ درصد) نشان میدهد که با وجود فروش بیشتر، ساختار هزینههای تولید اصلاح نشده و به ازای هر خودروی تولیدی، همچنان زیان به شرکت تحمیل میشود.
– بدهی فراتر از درآمد: نسبت بدهی به درآمد ایرانخودرو هرچند کاهش یافته، اما همچنان **۱۲۶ درصد** است؛ یعنی بدهیهای شرکت ۱.۲ برابر کل درآمد آن است که ریسک نقدینگی را به شدت بالا میبرد.
بیشتر بدانید: نامه افشاگرانه سایپا به بورس؛ پشتپرده افت تولید سایپا در سال ۱۴۰۴/ چرا تولید «وانت ۱۵۱» متوقف شد؟
سایپا: وضعیت قرمز در شاخصهای حیاتی
وضعیت در نارنجیپوشان جاده مخصوص به مراتب نگرانکنندهتر است. سایپا نه تنها در رشد درآمد (تنها ۵ درصد افزایش) موفق نبوده، بلکه در شاخص زیان، رکوردهای جدیدی ثبت کرده است:
– جهش زیان عملیاتی: زیان عملیاتی سایپا با جهشی عجیب از ۵۵ هزار میلیارد به ۱۷۷ هزار میلیارد ریال رسیده است.
-وابستگی خطرناک به بدهی:نسبت مجموع بدهیها به درآمد در سایپا به عدد تکاندهنده ۴۳۲ درصد رسیده است. این یعنی بدهیهای سایپا بیش از ۴ برابر درآمد آن است که نشاندهنده یک وضعیت بحرانی در ساختار مالی است.
– سقوط نسبتهای مالی: نسبت زیان خالص به درآمد از منفی ۲۱ درصد بهمنفی ۳۴ درصد سقوط کرده که نشاندهنده تاثیر مخرب عوامل غیرعملیاتی و هزینههای مالی بر پیکره این شرکت است.
تحلیل نهایی: چرا درآمدها گرهگشا نیستند؟
مقایسه عملکرد این دو خودروساز نشان میدهد که صنعت خودروی ایران با یک **«بحران ساختاری»** روبروست. در حالی که ایرانخودرو در افزایش فروش عملکرد بهتری داشته، اما همچنان در تله زیان دستوپا میزند. در مقابل، سایپا با کاهش بهرهوری و انفجار بدهیها روبروست.
جمعبندی:
تا زمانی که ساختار هزینههای تولید، قیمتگذاری دستوری و سودهای بانکی ناشی از تسهیلات اصلاح نشود، حتی افزایش تولید و درآمد نیز نمیتواند این دو شرکت را از باتلاق بدهی و زیان خارج کند. اعداد و ارقام نیمه اول ۱۴۰۴ پیام روشنی دارند: صنعت خودرو برای بقا، به چیزی فراتر از فروش بیشتر نیاز دارد.
منبع: مهر
