اف-۱۴ ایران ، پیشرفتهترین جنگنده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با ۶۲ فروند فعال که تا سال ۲۰۳۰ در خدمت خواهند بود، از زمان ورود به خدمت در سال ۱۹۷۲ تاکنون با بهروزرسانیهای گستردهای از جمله نصب رادارهای بومی، بهینهسازی موتور و اضافه کردن قابلیتهای جدید، بهیکی از ابزارهای کلیدی در دفاع هوایی ایران تبدیل شدهاست. برخی اطلاعات خبر از احتمال قرار گرفتن موتور سوخو ۳۵ در قلب تام کت ایرانی دارد.
بیت ران – اف-۱۴ ایران همچنان پیشرفتهترین هواپیمای نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود و با ۶۲ فروند فعال، طبق برنامهریزیهای کنونی، تا سال ۲۰۳۰ در خدمت باقی خواهد ماند. این تامکتها که توسط شرکت گرومن ایالات متحده ساخته شدهاند، بهدلیل تواناییهای منحصر بهفرد خود بهعنوان جنگندهی رهگیر و شکاری، نقش حیاتی در ماموریتهای گشت هوایی، اسکورت، شناسایی، کشف، رهگیری و انهدام دارند. اف-۱۴ با طول ۱۹.۱۰ متر، عرض ۹.۵۴ متر (در حالت بال باز)، ارتفاع ۴.۸۸ متر و بیشینه سرعت ۲.۳۴ ماخ، دارای سقف پرواز ۵۰ هزار پا و برد پروازی ۳۲۰۰ کیلومتر است. این جنگنده، مجهز به رادار کنترل آتشی است که میتواند ۲۴ هدف را کشف و دستبالا به ۶ هدف حمله کند.
بیشتر بدانید: پهپاد مافوق صوت به آسمان میآید؛ پهپاد نظامی با سرعت ۵ ماخ
بیشتر بدانید: ناو پهپادبر شهید باقری چه مشخصاتی دارد؟ + آخرین تصویر منتشر شده
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
پیشینه اف-۱۴ در ایران
هواپیماهای اف-۴ فانتوم ۲، نورثروپ اف-۵ و پی-۳ اوریون توانایی مقابله با میگ-۲۵های شوروی را بهدلیل سرعت و سقف پرواز بالا نداشتند. در این زمینه نیروی هوایی ایران چندین فروند اف-۴ فانتوم ۲ دی را از دست دادهبود. در تابستان ۱۹۷۲، ایران تصمیم گرفت که هزینه تحقیقات و راهاندازی خط تولید اف-۱۴ را به شرکت گرومن پرداخت کند. همچنین ۷۱۴ موشک فینیکس سفارش داد که تا پیش از انقلاب ۲۸۴ فروند از آنها تحویل دادهشد. جنگندههای اف-۱۴ تحویلشده به ایران از شماره ۳–۶۰۰۱ تا ۳–۶۰۷۹ سریالبندی شدند.
پیروزیهای اف-۱۴ در جنگ ایران و عراق
تامکتهای ایرانی در جنگ ایران و عراق نقش بسیار مهمی ایفا کردند و ۱۶۰ پیروزی هوایی به دست آوردند. این پیروزیها شامل ۲۳ مورد در برابر میگ-۲۱، ۵۸ مورد در برابر میگ-۲۳، ۹ مورد در برابر میگ-۲۵، ۳۴ مورد در برابر داسو میراژ اف۱، ۲۳ مورد در برابر سوخو سو-۱۷، یک مورد در برابر هلیکوپتر میل می-۲۴، ۳ مورد در برابر موشک کرم ابریشم، ۵ مورد در برابر توپولف-۲۲، یک مورد در برابر توپولف-۱۶، ۲ مورد در برابر میگ-۲۷، ۳ مورد در برابر میراژ-۵، یک مورد در برابر هواپیمای سوپر اتاندارد، و ۲ پیروزی که جنگندهی دشمن شناسایی نشد.
بیشتر بدانید: پهپاد رادارگریز ترکیه در حال توسعه؛ پهپاد آنکا-III در مسیر تولید انبوه
بیشتر بدانید: مهمترین پهپادهای جهان را بشناسید
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
بومیسازی و ارتقا اف-۱۴ ایران
از سال ۱۹۸۲، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران، اقدام به ساخت قطعات یدکی و تعمیر این جنگندهها در داخل کشور کرد. واحد مهندسی و اورهال نیروی هوایی توانست تمام عملیات سرویس و نگهداری این هواپیماها از جمله تعمیرات سنگین را به مرحله خودکفایی برساند. ایران همچنین توانایی تولید تمامی قطعات و تجهیزات اف-۱۴ را داراست. پس از جنگ، بهدلیل کاهش شدید ذخیرهی موشکهای فونیکس، ایران با همکاری روسیه موشک فکور را برای استفادهبهجای فونیکس روی تامکت تولید کرد.
پروژه شهید بابایی و بهروزرسانیهای گسترده
در سال ۲۰۰۸، نیروی هوایی ایران نقشهی راه ارتقای اف-۱۴ تا سال ۲۰۲۰ را منتشر کرد. جهاد خودکفایی و تحقیقات صنعتی نیروی هوایی موظف شد تا با تمام پیمانکاران غیرنظامی، فناوری و قطعات یدکی مورد نیاز را تامین کند. پس از ۳۶ ماه کار، اولین پرواز آزمایشی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲ انجام شد و در آوریل همان سال به اسکادران ۸۲ تاکتیکی تحویل دادهشد. تعدادی از اف-۱۴ها مجهز به رادار بومی شدند و بقیه با رادار قدیمی AN/AWG-۹ که کاملا بهینهسازی شدهبود، بهروز شدند. قطعات الکترونیک قدیمی از جمله سامانهی جنگ الکترونیک AN/ALQ-۱۰۰ نیز با قطعات جدید تعویض و سیمبندیهای هواپیما بهروزرسانی شد. توانایی حمل موشکهای جدید MIM-۲۳C یا R-۷۳E نیز افزوده شد.
بیشتر بدانید: بدترین جت جنگنده؛ معرفی تابوتهای پرنده در تاریخ هوانوردی
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
بهینهسازی موتور و سامانههای ناوبری
مشکلات پیشین موتورهای اف-۱۴ برطرف و سامانههای ناوبری داخلی، رادیو UHF/VHF و سایر قطعات نیز نصب شد. الکترونیک پرواز دچار تغییرات عمدهای شد. توانایی حمل بمب به این جنگنده اضافه شد. سامانهی ناوبری اینرسیایی و سامانهی هشدار دهندهی راداری RWR نیز ارتقا یافت. بدنهی این هواپیما کاملا از اشعه ایکس ری (X-ray) گذشته و تمامی مشکلات بدنه، رفع شدهاست. موتورهای اف-۱۴ بهینهسازی شده، و در نهایت، این جنگنده به موشکهای هوا به هوای جدید فکور ۹۰، ویمپل ار-۷۳ و ویمپل ار-۲۷ مجهز شدهاست.
در سال ۲۰۱۳، سه فروند دیگر اف-۱۴ به اسکادران ۸۲ تحویل دادهشد. درسپتامبر ۲۰۱۴، مرکز بازآماد پایگاهِ هشتم شکاری یک فروند دیگر را تحویل داد. اکنون، این جنگندهها در پایگاه به عنوان نیروی واکنش سریع (QRA) در حال خدمت هستند. از سوی دیگر اخباری منتشر شدهاست که ایران قصد بهینهسازی اف ۱۴ را با موتور مشابه سوخو ۳۵ مدل AL-31 دارد و در زمینه رادارای هم اف ۱۴ ایران ارتقا یافته و هم اکنون برخی از آنها توان حملات هوا به زمین را دارند.
احتمالا با استفاده از موتورهای جدید روس، مشکل ضعف موتور اصلی روی اف ۱۴ هم برطرف خواهد شد.
داداش این ارتقاها یا بدلیل نبود بودجه یا …. در حد همون چند فرونده مثل ارتقا فانتومها یا تولید کوثر و صاعقه. ضمنا موشک فکور همون فونیکس بازآمد شده هست. ضمنا هیچ شلیک و تصویر عملیاتی از نصب موشکهای روسی رو تامکتهامون نیست. نصب موتور سوخو ۳۰ هم اگر غیرممکن نباشه کار کاملا بیهوده ای هست چه از نظر فنی چه هزینه چه عملکرد. مگه الکیه موتور خودش و باز کنند موتور روسی کاملا متفاوت ببندند. بعدش هم کلا یادتون رفته بالای۴۰ساله این تامکتها دارن تو شرایط کمبود قطعات و جنگ و… پرواز میکنند؟ درسته همینو داریم ولی واقعا توجیه نداره .چه ارتقا چه بازسازی آخه.
سلاموخدا قوت به شما جنگ زمان شاه بد است شما چه کار انجام دادید
واقعا که آفرین احسنت دست مریزاد میگم به خلبانان ارتش نیرو هوای زحمات زیادی کشیده اند
تاپ کاور وقتی در آسمان بود تاپ گان آن علیه کرکس ها بود یاد شهدای بزرگی که آسمانی شدند بخیر روحشان شاد ویادشان گرامی باد در زمان خودش سیستم راداری وموشکی بسیار خوبی داشت با مهندسی معکوس میشود یک سیستم ضد هوایی دیجیتالی مثل گنبد آهنین ساخت که توانایی هدف قرار دادن چندین هدف در یک زمان با موشکهای شبیهه به استینگر پرتاب نمود
این مواردی که ذکر شده فقط جنبه تبلیغاتی داره و رسماً هیچ کدام از موشکها مخصوصا فکور عملیاتی نشده و هیچ راداری در حال حاضر جایگزین AWG9 نشده است و از قبل تا الان نیز مشکل تام کتها موتور های TF30 بودند که زیاد دچار واماندگی یا استال میشوند و در نهایت تام کت با فونیکس وAWG9 تام کت هست و ابهت دارد در غیر این حالت با گذشت نزدیک به ۵۰ سال از سن این هواپیما داگ فایت و درگیری از نزدیک برای سازه بشدت مسن این هواپیما کاملآ غیر عقلانی است.
در حال حاضر سر پا ماندن تامکت های ما ضروری و اجتناب ناپذیر است، اما بهتر است اینکار واقع بینانه و بدور از هدر دادن منابع باشد، بعنوان مثال قراردادن موتور سوخوی ۳۵ در این جنگنده که هم مشکلات فنی و تکنیکی خاص خود را خواهد داشت و هم هزینه – اثربخشی آن در خصوص این جنگنده های قدیمی جای سوال است،
بعنوان یک پیشنهاد، الگو گیری از موتور توربو فن جنگنده یاک ۱۳۰، می تواند بعنوان یک الگو یا پلت فرم برای ساخت موتور توربو فن ملی برای کشور در آینده مد نظر قرار گیرد….
جا دارد یادی کنیم از ابر خلبان تامکت ایران زنده یاد محمود اسکندری،،،،
حاجی اسکندری هیش وقت اف ۱۴سوار نشد فقط فانتوم باز بود
محمود اسکندری اصلا خلبان تامکت نبود کل خدمتش با فانتوم بود . ولی احساسات قابل احترامه
انجام حملات هوا به زمین توسط تنها شکاری موثر نیروی هوایی ایران، در حالیکه بمب افکن های فانتوم و سوخو ۲۴ در ناوگان نیروی هوایی وجود دارند، می تواند یک اشتباه جبران ناپذیر باشد .
زنده یاد محمود اسکندری، خلبان جنگنده اف۴ فانتوم بودند، در مورد اف ۱۴، باید از زنده یاد جلیل زندی یاد کنیم.
خلبان تکخال و برجسته F-14تامکت ایران، زنده یاد جلیل زندی بودند که از برجسته ترین خلبانان تامکت جهان محسوب می شوند، از جمله سرنگونی محمود ریان، خلبان برجسته عراقی توسط ایشان انجام شد،
زنده یاد محمود اسکندری ، خلبان F-4 فانتوم بودند که عملیاتهای فراموش نشدنی درحمله به H3، انهدام پل اروند، عملیات بغداد، حمله به پالایشگاه کرکوک،…داشتند.
با عذر خواهی از اشتباه تایپی، محمد ریان صحیح می باشد،
محمد ریان خلبان میگ ۲۵ فاکس بت عراقی بود که چندفروند F-5 و F-4 کشورمان را ساقط کرده بود، و زنده یاد جلیل زندی، در واقع برجسته ترین خلبان عراقی در نبردهای هوایی را سرنگون کرد.
درود بر شما کاملا درست میفرمائید
فقطاف۱۶یا۲۲یا۳۵یااینکهسوخو۳۵بهکارایرانمیادنهاینهاکهقراضهشدنبایدبهضایعاتیفروختهشه
درود برهمگی. اول خاک بر سر دولت ما که با این همه سال جر بحث با ابرقدرتها هیچ وقت تجهیزات لازم خودشو خریداری نکرد، همه چیز رو که نمیشه فقط بسازی بعضی وقتها فناوری رو باید دزدید. اینهمه کمک به روسیه کردیم نباید ۷۰یا۸۰عدد هواپیمای نسل۵ازش میخرید یا کمتر ویا از طریق پاکستان از چین جی۳۵یا جی۲۲ میخرید حتما باید رده سوم رو بخره. ای همه پول نفت ما توچین بلوکه هست بجاش هواپیمای فوق پیشرفته میخرید تعدادکم و معکوس سازیش میکرد یا از روسیه. این دوتا کشور مثلا دوستن با ما. اونم باید مخفیانه ده یا۱۵سالپیش باید میخرید که حالا خودش بومیسازیش میکرد.
تنها خلبان تک خال وتاپ گان اف ۱۴دنیازنده یاد تیمسار جلیل زندی با ۱۳پیروزی هوایی ،به درک واصل کردن خلبان تک خال عراقی محمد الریان خلبان میگ ۲۵عراقی قاتل شهید حسین خلعتبری بهترین خلبان اف ۴فانتوم ایران از افتخارات شادروان زندی هست….نام ویادش همواره بر تارک این سرزمین اهورایی درخشان باد
بسیار عالی
سلامودرودبرشهیدانایراناسلامی،نیرویهواییباعاقلانهترینروشبایدتقویتشودباتوجهبهاینهمهدشمنی
البته شهید حسین خلعتبری یکی از برترین خلبانان فانتوم ایران بودند، اما برجسته ترین خلبان فانتوم ایران( و از دیدگاه عده ای در جهان)، در مجموع زنده یاد محمود اسکندری بودند ، کافی است خاطرات همرزمان برجسته ایشان که همگی از خلبانان کم نظیر نیروی هوایی بودند را بررسی نماییم.
کتاب ناصر-ایجکت-نکن ، مروری بر زندگی و خاطرات همرزمان زنده یاد خلبان محمود اسکندری است،
روحش شاد و یاد و خاطره اش جاودان
ساخت قطعات f14 و بهسازی این هواپیمای فوق پیشرفته در ایران و سرپا نگهداشتن آنها بعد از ۸ سال جنگ و تحریمهای شدید واقعا باعث افتخار برای هر ایرانی است ، درودتان باد