اختراع ساده اما درخشان یک زن باعث پیروزی در جنگ هوایی جنگ جهانی دوم شد. این راه حل کدام مشکل بزرگ را حل کرد و چه تاثیری بر نبرد هواپیماهای نظامی با موتور رولز رویس گذاشت.
بیت ران – الهام زهره وند: نبردِ بریتانیا یکی از نقاط عطف بزرگ جنگ جهانی دوم بود. نبرد هوایی ـ که بیشتر بر فراز جنوب انگلستان انجام شد ـ یک پیروزی حیاتی برای متفقین بود. از دیدگاهِ روحیه، این نبرد ثابت کرد که ماشین جنگی آلمان شکستناپذیر نیست. از دیدگاهِ استراتژیک، نبرد بریتانیا به برنامههای هیتلر برای حمله به بریتانیا پایان داد. در قلب این نبرد هوایی دو هواپیمای جنگندهی افسانهای بریتانیا قرار داشتند ـ اسپیتفایر نمادین و هاریکِین که کمتر مورد قدردانی قرار گرفتهاست. هر دو هواپیما به وسیلهی موتور افسانهای رولز-رویس مرلین نیرو میگرفتند.
این همان موتوری است که در مرکز این داستان قرار دارد. در حالیکه بیتردید جایگاهِ افسانهای خود را به دست آوردهبود، اما بدون نقص هم نبود. برخلاف موتورهای سوخترسانی تزریقی که در جنگندههای آلمانی آن زمان استفاده میشد، موتور مرلین از کاربراتور بهرهمیبرد. این کاربراتور تمایل ناخوشایندی به پر شدن بیش از حد از سوخت و خاموششدن موتور هنگام ورود هواپیما به شیرجه با نیروی منفی گرانشی داشت؛ امری که در نبردهای هوایی بسیار رخ میداد.
با وجود این نقص، نیروی هوایی سلطنتی آلمان (لوفتوافه) شکست خورد و نبرد بریتانیا پیروز شد. با این حال، روشن بود که مشکل موتور مرلین باید برطرف شود. در این نقطه، بئاتریس “تیلی” شیلینگ و دستگاه نابغهوارش وارد میدان شدند. این وسیله بهطور رسمی “محدودکنندهی RAE” نامیده شد، اما بهطور محبتآمیز با عنوان “روزنهی خانم شیلینگ” شناخته میشد. راهحل شیلینگ برای مشکل خاموشی موتور، یک دیسک فلزی ساده، با یک سوراخ در آن بود. این راهحل شیک، با تنظیم جریان سوخت مانع از غرقشدن کاربراتور میشد و در نتیجه از خاموششدن موتور در لحظات حیاتی جلوگیری میکرد.
بیشتر بدانید: میگ ۲۹ ایران در برابر اف۱۶ اسرائیل ؛ راه سریع بازسازی نیروی هوایی ایران؛ ۶۰ میگ-۲۹ تازهنفس
بیشتر بدانید: آیا خرید میگ-۳۵ برای ایران منطقی است؟ (+ مقایسه با سوخو-۳۵، F-16I و F-15I اسرائیل)
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
بانوی شگفتانگیز، شیلینگ
برخی افراد بهسادگی قالبها را میشکنند. بئاتریس “تیلی” شیلینگ یکی از آنها بود. او متعلق به عصری بود که در آن زنان برای تبدیلشدن به مهندس با دشواریهای بسیاری روبهرو بودند و او یکی از تنها دو دانشجوی زن در دورهی مهندسی برق بود. برای شیلینگ، مهندسی یک فراخوان واقعی بود. از همان دوران کودکی، بئاتریس با یک ست مکانو و یک ظرف چسب، بیش از عروسکها و ستهای چایبازی احساس خوشبختی میکرد. اما مهندسی تنها علاقهی او نبود. او همچنین موتورسواری مسابقهای میکرد و مشهورترین رکوردش، دور زدن پیست بروکلندز با سرعت ۱۰۶ مایل در ساعت با یک موتورسیکلت نورتون M30 با حجم ۵۰۰ سیسی بود که خودش آن را بازسازی و تنظیم کردهبود.
او در سال ۱۹۳۶ به مؤسسهی سلطنتی هواپیما (RAE) پیوست و بهسرعت متخصص کاربراتور هواپیما شد. در همین نقش بود که وسیلهی سادهی خود را طراحی کرد. این تنها یک راهحل شیک برای مشکل نبود؛ بلکه نصب آن نیز آسان بود. شیلینگ و یک تیم کوچک در اوایل ۱۹۴۱ شروع به نصب مجدد این وسیله روی موتورهای مرلین کردند. تیم او به واحدهای خط مقدم سفر کرد و تا ماه مارس همان سال، این وسیله روی کل ناوگان فرماندهی جنگندهی نیروی هوایی سلطنتی نصب شده بود. بهعنوان گواهی شایسته بر مشارکت بئاتریس در جنگ، او در سال ۱۹۴۷ نشان امپراتوری بریتانیا (OBE) را دریافت کرد. او تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۶۹ همچنان در مؤسسهی RAE کار کرد.
بیشتر بدانید: لیلا شریفیان: دختر ایرانی تویوتا و الگویی برای موفقیت در مهندسی
محدودکنندهی RAE تا چه حد مهم بود؟
جنگها میتوانند بر اساس کمترین اختلافات پیروز یا شکستخورده شوند. در مورد موتور مرلین و هواپیماهایی که توسط آن نیرو میگرفتند، تمایل موتور به خاموششدن در میانهی مانور، چیزی بود که به جنگندههایی چون مسراشمیت BF-109 و فوکه-وولف Fw-190 با موتورهای سوخترسانی تزریقی، برتری مشخصی میداد. این هواپیماها در هر صورت دشمنانی نیرومند بودند و در میان بهترین جنگندههای آلمانی جنگ جهانی دوم قرار میگرفتند، و نقص مرلین به جنگندههای آلمانی اجازه میداد که تنها با وارد کردن هواپیمای خود به مانورهای با نیروی منفی، از تعقیب متفقین بگریزند. هرچند که وسیلهی شیلینگ مشکل خاموششدن موتور را حل میکرد، اما راهحلی موقتی بود. با این حال، این موضوع از اثربخشی آن، چیزی کم نمیکرد. وسیله در میان خلبانان بریتانیایی محبوب شد و به آنها کمک کرد تا دوباره برتری رزمی خود را نسبت به جنگندههای آلمانی به دست بیاورند.
با وجود موقتیبودن، محدودکنندهی RAE تا سال ۱۹۴۳ در جای خود باقی ماند. تنها پس از آن بود که موتور مرلین یک کاربراتور پیشرفتهتر و تحت فشار دریافت کرد. این کاربراتورها که ابتدا توسط شرکت بندیکس و سپس توسط رولز-رویس ساخته شدند، نیاز به محدودکنندهی RAE را برطرف کردند. پس این وسیله تا چه حد مهم بود؟ در گفتوگو با بیبیسی، کیت مداک، مهندس ارشد متخصص در بازسازی اسپیتفایرها، گفت که اختراع سادهی شیلینگ «یک تغییر جنگبرنده بود که بدون آن ما شکست میخوردیم.» به همان سادگی که بود، اختراع نابغهوار شیلینگ جایگاهِ مرلین را بهعنوان موتوری که به پیروزی در جنگ جهانی دوم کمک کرد، تثبیت کرد.
نبرد بریتانیا و اختراعی که معادلات را تغییر داد
برای درک بهتر اهمیت این پیروزی، بهتر است بدانید که نبرد بریتانیا (Battle of Britain) در جنگ جهانی دوم اتفاق افتاده، و تاریخ دقیق آن بین ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۰ تا ۳۱ اکتبر ۱۹۴۰ است.
این نبرد بیشتر نبرد هوایی بین نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) ونیروی هوایی آلمان (لوفتوافه) بود. هدف آلمانها این بود که با تسلط هوایی، مقدمات تهاجم زمینی به بریتانیا (Operation Sea Lion) را فراهم کنند، اما ناکام ماندند.
و در پایان پیروزی استراتژیک بریتانیا با این اختراع ساده، مانع از اشغال این کشور شد و نقطه عطف مهمی در جنگ جهانی دوم بود.
