در این گفتگو به بازخوانی نبرد اف چهار ایرانی با اف ۱۶ آمریکایی در غرب ایران پرداختیم.
بیت ران – امین آزاد سردبیر بیت ران با علی غفوری نویسنده نظامی درباره یک نبرد هوایی عجیب بین اف چهار ایرانی و اف ۱۶ آمریکایی گفتگو کرده اند. یکی از عجیبترین نبردهای هوایی جنگ رمضان چگونه رخ داد؟
در برنامه به روایت جنگ به این موضوع پرداختهایم.
برنامه به روایت جنگ برنامه تحلیلی درباره جنگ است که با نگاهی متفاوت و فنی توسط بیت ران و تابناک بصورت مشترک تولید می شود.
این برنامه را می توانید در سایت بیت ران به آدرس
و در سایت تابناک به آدرس
دنبال کنید.
قسمت های دیگر برنامه به روایت جنگ اینجا
در یک درگیری هوایی عجیب در مرزهای غربی، پیرمرد خستگیناپذیر نهاجا فانتوم ایرانی (F-4 فانتوم) در مقابل تکنولوژی فوقپیشرفته ایالات متحده قد علم کرد. این گزارش بازخوانی یک نبرد باورنکردنی است؛ جایی که سیستمهای هشداردهنده F-16 آمریکایی در برابر جسارت خلبان ایرانی به زانو درآمدند و با کد وضعیت بحرانی ۷۷۰۰ از صحنه متواری شدند.
شرح عملیات و درگیری هوایی اف ۴ ایران
در یک روز سرنوشتساز، رادارهای شبکه یکپارچه پدافند هوایی نفوذ یک هدف متخاصم را در ارتفاع بالا شناسایی کردند. یک فروند فانتوم نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) برای رهگیری و مقابله به پرواز درآمد.
خلبان ایرانی با استفاده از تاکتیکهای پنهانکاری راداری و بهرهگیری از عوارض زمین، موفق شد از دید رادارهای پیشرفته دشمن پنهان مانده و خود را به منطقه موسوم به «Dogfight» (نبرد نزدیک) برساند.
مستندات نشان میدهد که فانتوم ایرانی با جسارتی خیرهکننده، خود را به نزدیکی (Close Range) جنگنده آمریکایی رسانده است. در این فاصله، سیستمهای هشداردهنده هواگرد دشمن زمانی فعال شدند که دیگر برای مانور فرار دیر شده بود. شلیک دقیق خلبان ایرانی منجر به اصابت و تحمل خسارت جدی به جنگنده آمریکایی شد.
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
بلافاصله پس از درگیری، هواگرد متخاصم با تغییر وضعیت اضطراری به کد ۷۷۰۰ (نشاندهنده وضعیت بحرانی و نقص فنی حاد)، برتری هوایی را رها کرده و با استفاده از پسسوز به سمت حریم هوایی عراق متواری شد. اگرچه سرنوشت نهایی این پرنده (سقوط یا فرود اضطراری در پایگاههای منطقهای) به طور رسمی تأیید نشده، اما خروج آن از صحنه نبرد یک پیروزی استراتژیک برای ایران محسوب میشود.
| مشخصات فنی F-4E Phantom II | |
|---|---|
| نقش | جنگنده چندمنظوره / رهگیر نسل ۳ |
| خدمه | ۲ نفر (خلبان و افسر رادار) |
| بیشینه سرعت | ۲.۲۳ ماخ (۲۳۷۰ کیلومتر بر ساعت) |
| سقف پروازی | ۶۰,۰۰۰ پا (۱۸,۳۰۰ متر) |
| شعاع عملیاتی | ۶۸۰ کیلومتر |
| تسلیحات اصلی | توپ ۲۰ میلیمتری M61، موشکهای AIM-9 و AIM-7 |
شناسنامه فنی فانتوم ایرانی
فانتوم F-4E (مدافع ۵۰ ساله)
جنگندهای که در این نبرد حماسه آفرید، احتمالاً نسخه E فانتوم بوده است که ستون فقرات نهاجا را تشکیل میدهد.
– نقش: جنگنده چندمنظوره / رهگیر
– کشور سازنده: ایالات متحده (بهینهسازی شده در ایران)
– پیشرانه: دو موتور توربوجت جنرال الکتریک J79-GE-17
– حداکثر سرعت: ۲.۲۳ ماخ (در ارتفاع بالا)
– تسلیحات درگیری نزدیک: توپ ۲۰ میلیمتری M61 Vulcan و موشکهای حرارتی AIM-9 Sidewinder.
– وضعیت در نبرد اخیر: این پرنده علیرغم سن بالا، به دلیل فشار G بسیار بالا و مانورهای تند در هنگام درگیری، دچار نقص در سیستم هیدرولیک شد که منجر به فرود اضطراری سخت (Hard Landing) در نزدیکی پایگاه خودی شد ، اما خلبان با مهارت تمام پرنده را به زمین نشاند.
| مشخصات فنی F-16DG | |
|---|---|
| تعداد سرنشین | ۲ نفر (استاد خلبان و دانشجو / خلبان و افسر تسلیحات) |
| پلتفرم پایه | بر اساس مدل Block 40/42 |
| تفاوت بدنه | کاکپیت کشیدهتر و ظرفیت سوخت داخلی کمتر |
| کاربرد | آموزش تاکتیکی و نبردهای هوا به زمین هوشمند |
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
اف-۱۶ تایپ CJ (مهاجم شکستخورده)
نیروی هوایی آمریکا (USAF) مدلهای متنوعی از F-16 را در منطقه مستقر کرده است (CM, CJ, DG, CG). اما بر اساس تحلیلهای اطلاعاتی، پرنده درگیر در این حادثه از نوع F-16CJ Block 50/52 بوده است.
– نقش ویژه (Wild Weasel): این نسخه به طور اختصاصی برای SEAD (سرکوب پدافند هوایی دشمن) طراحی شده است.
– تجهیزات خاص: مجهز به سیستم HTS (سیستم هدفگیری موشکهای ضد رادار هارم) که به آن اجازه میدهد رادارهای پدافندی را شناسایی و منهدم کند.
– رادار: AN/APG-68(V)9 با قابلیت تفکیک بالا.
– وضعیت در نبرد: در این تقابل، شکارچی SEAD که برای خاموش کردن رادارها آمده بود، خود در تلهی راداری و بصری فانتوم ایرانی گرفتار شد.
| مشخصات فنی F-16CJ (Wild Weasel) | |
|---|---|
| ماموریت ویژه | سرکوب پدافند هوایی (SEAD) |
| تجهیزات کلیدی | سیستم AN/ASQ-213 HTS (هدفگیری رادار) |
| بیشینه سرعت | ۲.۰ ماخ (۲۱۲۰ کیلومتر بر ساعت) |
| موتور | F110-GE-129 یا F100-PW-229 |
| تسلیحات ویژه | موشک ضد رادار AGM-88 HARM |
تحلیل مدلهای F-16 مستقر در منطقه
برای درک بهتر ابعاد نبرد، باید نگاهی به چهار مدل مستقر شده توسط آمریکا بیندازیم:
۱. F-16CG (Block 40/42): بهینه شده برای حملات دقیق شبانه با استفاده از پادهای LANTIRN.
۲. F-16DG (Block 40/42): نسخه دو سرنشینه آموزشی-رزمی مدل CG.
۳. F-16CJ (Block 50/52): قهرمان نبردهای الکترونیک و ضد پدافند (مدل احتمالی درگیر).
۴. F-16CM (Block 40/50 Unified): نسخهای که با ارتقای نرمافزاری، قابلیتهای هر دو مدل CG و CJ را به صورت یکپارچه داراست.
| مشخصات فنی F-16CG (Night Falcon) | |
|---|---|
| نقش اصلی | حمله دقیق زمینی و عملیات شبانه |
| سیستم ناوبری | LANTIRN (ناوبری و هدفگیری فروسرخ) |
| وزن برخاست | ۱۹,۱۸۰ کیلوگرم |
| رادار | AN/APG-68(V)1 |
| قابلیت خاص | بمبهای هدایت لیزری و دیجیتال |
بخش چهارم: چرا فانتوم پیروز شد؟
شاید در نگاه اول، پیروزی یک جنگنده نسل سوم (F-4) بر یک جنگنده نسل چهارم بهینه شده (F-16CJ) غیرممکن به نظر برسد، اما چند عامل کلیدی این معادله را تغییر داد:
– غافلگیری بصری: در نبردهای نزدیک، رادارهای دوربرد کارایی خود را از دست میدهند و دید چشم خلبان و توانایی مانور در لحظه حرف اول را میزند.
– ارتقای بومی: فانتومهای ایرانی طی پروژههایی نظیر «دوران»، به سیستمهای اویونیک و تسلیحاتی جدیدی مجهز شدهاند که فاصله تکنولوژیک را به حداقل رسانده است.
– اشتباه محاسباتی دشمن: خلبان آمریکایی با اتکا به سیستمهای جنگ الکترونیک خود، احتمال حضور یک جنگنده رهگیر در چنین فاصله نزدیکی را نمیداد.
| مشخصات فنی F-16CM (نسخه یکپارچه) | |
|---|---|
| وضعیت | ارتقای نرمافزاری و سختافزاری CCIP |
| تلفیق توانمندی | ترکیب قابلیتهای CG (حمله) و CJ (ضد پدافند) |
| نمایشگرها | کاکپیت تمام دیجیتال و نمایشگر رنگی |
| موتور | توربوفن جنرال الکتریک با رانش بالا |
نبرد میان فانتوم ۵۰ ساله و اف-۱۶ مدرن، بار دیگر ثابت کرد که «انسان» عامل تعیینکننده در صحنه نبرد است. فرود اضطراری سخت خلبان ایرانی پس از انجام مأموریت، نشان از فشار فیزیکی وحشتناکی دارد که این عقابهای آهنین برای حفظ امنیت آسمان کشور تحمل میکنند.
| ویژگی | F-4E Phantom (ایران) | F-16CJ (آمریکا) |
|---|---|---|
| نسل جنگنده | نسل ۳ (ارتقا یافته) | نسل ۴ (پیشرفته) |
| تعداد موتور | ۲ موتور (قدرت و امنیت بیشتر) | ۱ موتور (چالاکی بالا) |
| نسبت رانش به وزن | ۰.۸۶ | ۱.۰۹ |
| نقاط سخت حمل سلاح | ۹ جایگاه | ۱۱ جایگاه |
| سیستم راداری | ارتقای بومی (پروژه دوران) | AN/APG-68(V)9 |
| نتیجه درگیری اخیر | شلیک موفق / فرود اضطراری | آسیب جدی / اعلام وضعیت ۷۷۰۰ |
مجری یزید پیرهن و شلوارتو از دیجی کالا گرفتیا.منم مثل همینا رو خریدم
امیر آزاد خیلی باحال با گزارش های درجه یک من از تابناک دنبالش کردم کلا خودش وگزارشش دوست داشتنی سلام برسونید بش
بنظر می رسد فانتوم ها و تایگرها، با وجود سن زیاد و تکنولوژی قدیمی، هنوز هم مهمترین و تاثیر گذارترین دارایی نیروی هوایی کشور ما هستند.
امین جان ممنونم که آقای غفوری رو بازم اوردی و اینکه خوشحالم که این مصاحبه مثل سری قبل کوتاه نبود.لطفا ادامه بدین
سلام آفرین بیت ران بیشتر نیروی هوایی دنبال کن و از این برنامه ها بساز بلکه توجه ها بیشتر بره سمت نیروی هوایی و بیشتر بهش توجه کنند
مگه f 14متعلق به خود آمریکا نیست
ساخته شرکت های آمریکایی
مگه f 14متعلق به خود آمریکا نیست
ساخته شرکت های آمریکایی پس مقایسه چرا