محسن پاکنژاد، وزیر نفت، اعلام کرده که ایران صادرکننده گازوئیل شدهاست. اما بررسیهای میدانی بیتران و پیامهای متعدد رانندگان ناوگان حملونقل عمومی بار، تصویر متفاوتی از وضعیت سوخترسانی به ناوگان نشان میدهد.
بیتران، -محسن هاتفی: وزیر نفت اعلام کردهاست که ایران تا سال ۱۴۰۴ واردکننده گازوئیل بوده، اما طی ماههای اخیر با اجرای اقدامات فنی در پالایشگاهها و افزایش خوراک پالایشی، واردات گازوئیل متوقف شده و کشور برای نخستینبار به صادرکننده این فرآورده تبدیل شدهاست. اما بررسیهای میدانی بیتران و پیامهای متعدد رانندگان ناوگان حملونقل عمومی بار، تصویر متفاوتی از وضعیت سوخترسانی به ناوگان نشان میدهد.
ایران صادرکننده گازوئیل: چرا کامیونها در صف سوختگیری میمانند؟
بسیاری از رانندگان از شارژ نشدن یا شارژ ناقص کارت سوخت گازوئیل گلایه دارند. در برخی مناطق نیز صف کامیونها در جایگاههای سوخت طولانی شده و طبق گزارش رانندگان، در بعضی شهرهای جنوبی، رانندگان برای تأمین گازوئیل ساعتها و حتی چند روز در صف جایگاه منتظر میمانند.
مشکل زمانی جدیتر میشود که رانندهای کارت سوخت شارژ نشده باشد و برای ادامه مسیر مجبور شود گازوئیل مورد نیاز خود را بهصورت آزاد تهیه کند؛ سوختی که رانندگان میگویند در برخی جایگاهها با قیمتهایی بسیار بالاتر از نرخ یارانهای عرضه میشود.
عرضه گازوئیل آزاد در جایگاهها قانونی است؟
اینجا یک سؤال جدی مطرح است: اگر سوخت گازوئیل ناوگان حملونقل عمومی در کارت سوخت بهصورت یارانهای تخصیص پیدا میکند، گازوئیل آزاد با قیمتهای چندین برابر از کجا تأمین میشود و چه کسانی آن را در جایگاهها به رانندگان میفروشند؟ اگر عرضه گازوئیل آزاد در جایگاهها قانونی است، مبنای قیمتگذاری آن چیست؟ و اگر این عرضه خارج از ضوابط انجام میشود، چه نهادی مسئول نظارت و برخورد با تخلفات است؟
رانندهای که کارت سوختش شارژ نشده، نباید برای ادامه فعالیت حرفهای خود مجبور به پرداخت چند برابر قیمت مصوب سوخت شود. از سوی دیگر، برخی رانندگان در پیامهایی به بیتران اعلام کردهاند که به دلیل مشکل در تأمین گازوئیل، عملاً امکان فعالیت عادی ندارند و حتی گفتهاند: «گاهی به خاطر اینکه کارت سوختمان شارژ نمیشود و گازوئیل پیدا نمی کنیم، فعالیتمان به ماهی فقط یک یا دو سرویس محدود میشود.»
مشکلات سامانه راه من
موضوع دیگری که رانندگان مطرح میکنند، سامانه راه من است. قرار بود با ثبت سفر در اپلیکیشن راه من، فرآیند ثبت سفر و تخصیص سوخت ناوگان تسهیل شود؛ اما رانندگان میگویند با وجود ثبت سفر، در برخی موارد میزان سوخت تخصیصیافته با مسافت واقعی طیشده همخوانی ندارد و حتی برای بخشی از سفر، سوخت مورد نیاز خود را دریافت نمیکنند. به گفته برخی رانندگان، در مواردی میزان سوخت دریافتی حتی به اندازه نصف مسافت طیشده نیز نیست؛ موضوعی که اگر صحت داشته باشد، میتواند مستقیماً توان فعالیت ناوگان حملونقل را تحت تأثیر قرار دهد.
سؤال اصلی رانندگان چیست؟
رانندگان نمیگویند چرا کشور گازوئیل صادر میکند؛ سؤال آنها این است که وقتی اعلام میشود تولید گازوئیل افزایش یافته، واردات متوقف شده و حتی امکان صادرات وجود دارد، چرا راننده ناوگان حمل عمومی برای تأمین سوخت سفر خود باید با مشکل مواجه شود؟
از دولت و دستگاههای متولی انتظار میرود بهصورت شفاف اعلام کنند: کارت سوخت گازوئیل ناوگان حمل بار و مسافر دقیقاً بر چه اساسی شارژ میشود؟ میزان سهمیه هر ناوگان چگونه محاسبه میشود؟ ثبت سفر در سامانه راه من چه تأثیری بر میزان سوخت تخصیصی دارد؟ اگر راننده سفر خود را ثبت کرده اما سوخت متناسب با مسافت دریافت نکرده، برای اصلاح سهمیه باید به کجا مراجعه کند؟ و مهمتر از همه، چه نهادی مسئول رسیدگی به فروش گازوئیل آزاد با قیمتهای غیرمتعارف در جایگاههاست؟
بیشتر بدانید: وزیر راه: تخصیص سهمیه سوخت و لاستیک به کامیونهای حامل کالای اساسی
بیشتر بدانید: اپلیکیشن سیمرغ ؛ تأیید فنی کامیون با چند عکس یا دردسر جدید رانندگان؟
رانندگان ناوگان حمل عمومی بار و مسافر، برای ادامه فعالیت خود به سوخت نیاز دارند؛ سوختی که باید بر اساس یک سازوکار شفاف، قابل پیگیری و عادلانه در اختیار ناوگان واقعی قرار گیرد.
حالا که وزارت نفت از تبدیل شدن ایران به صادرکننده گازوئیل سخن میگوید، انتظار رانندگان این است که سازوکار تأمین سوخت ناوگان نیز برای افکار عمومی و خود رانندگان شفاف شود.
بیتران آماده است پاسخ وزارت نفت، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، سازمان راهداری و سایر دستگاههای مسئول را درباره این پرسشها منتشر کند.
