صف کامیون‌ها در مرز بازرگان
بیت ران: وضعیت صف کامیون‌ها در مرز بازرگان طی بازه زمانی شهریور تا آبان امسال با نوسان همراه بوده‌است. اواسط شهریورماه سیدمصطفی اکرامی‌نیا معاون دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای با اشاره به وضعیت تردد ناوگان در مرزهای ایران و ترکیه گفته بود: مرزهای بازرگان، سرو و رازی از مرزهای مهم در تجارت مستقیم ایران و ترکیه هستند و با توجه به شرایط بنادر جنوبی و اهمیت این مسیرها، از مرزهای پرتردد کشور محسوب می‌شوند.
وی افزود: با توجه به حجم بالای تردد در این مرزها، سامانه مدیریت ترافیک و نوبت‌دهی مرزی به‌ویژه در مرز بازرگان راه‌اندازی شده‌است. وی تصریح کرد: سامانه نوبت‌دهی از مبدأ سفر در مرز بازرگان از ۱۵ مردادماه ۱۴۰۵ راه‌اندازی شد. در آن زمان آغاز فعالیت سامانه، حدود ۵۵۰۰ دستگاه ناوگان در محدوده مرز حضور داشتند که پس از راه‌اندازی سامانه روند کاهشی تعداد ناوگان حاضر در مرز آغاز شد.
بیشتر بدانید: کامیون‌های بالای ۵۰ سال با پاداش ۱۵ هزار دلاری اسقاط می‌شوند
وی ادامه داد: همزمان با کاهش تعداد ناوگان حاضر در مرز، تعداد ناوگانی که از مبدأ سفر نوبت مجازی دریافت کرده‌بودند، افزایش یافت. بر اساس آمار تا نیمه شهریورماه حدود ۳۵۰۰ دستگاه ناوگان نوبت خود را از مبدأ دریافت کرده‌بودند اما هنوز به محدوده مرز نرسیده بودند و تعداد ناوگان حاضر در خود مرز نیز به حدود ۹۵۰ دستگاه کاهش یافته‌بود.
وی با اشاره به آخرین وضعیت مرز بازرگان گفت: ۱۵ شهریور رسوب ناوگان در مرز بازرگان به حدود ۷۳۰ دستگاه رسید، این یعنی تعداد ناوگان حاضر در مرز نسبت به زمان آغاز اجرای سامانه، کاهش چشمگیری داشته‌است.
وی با بیان اینکه دیگر نیازی به حضور راننده برای دریافت نوبت در مرز وجود ندارد، یادآور شد: در گذشته راننده مجبور بود برای دریافت نوبت به‌صورت حضوری به مرز مراجعه کند که همین مسئله باعث افزایش ایستایی، تراکم ترافیک و مشکلات متعدد در مرز می‌شد. اما اکنون راننده می‌تواند از مبدأ نوبت خود را دریافت کند.
بیشتر بدانید: کتاب «از شوفر سنتی تا راننده دیجیتال»؛ راهنمای جامع تاخوگراف و قوانین رانندگان ترانزیت
وی تأکید کرد: با اجرای سامانه نوبت‌دهی، مدیریت ناوگان از مبدأ سفر انجام می‌شود. ناوگان نیز بر اساس فراخوان و زمانی که برای آنها تعیین شده است، به‌سمت مرز حرکت می‌کنند.
اکرامی‌نیا با اشاره به شرایط رانندگان در پایانه‌های مرزی گفت: هرچند در پایانه‌های مرزی امکاناتی مانند نمازخانه و برخی امکانات رفاهی پیش‌بینی شده‌است. اما راننده به امکانات دیگری مانند مواد غذایی، محل استراحت مناسب و امنیت وسیله نقلیه نیز نیاز دارد.
با این حال پیمان سنندجی رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران ۱۴ مهرماه از توقف حدود ۴ تا ۵ هزار کامیون در مرز بازرگان خبر داده و گفته بود: همزمان حدود ۳۰۰۰ کامیون نیز در مرز ریمدان متوقف هستند.
وی با اشاره به هزینه‌های ناشی از توقف ناوگان اعلام کرد توقف هر کامیون روزانه حدود ۱۷۵ دلار هزینه به صاحب کالا تحمیل می‌کند. وی همچنین پیشنهاد ایجاد مراکز پسکرانه‌ای در محدوده پیش از مرز و انجام بخشی از عملیات گمرکی در این مراکز را مطرح کرد. راهکاری که به اعتقاد او می‌تواند از تبدیل‌شدن محدوده مرزی به محل توقف طولانی کامیون‌ها جلوگیری کند.
معطلی ۳۵ روزه کامیون‌داران
ابعاد مشکل در روزهای ابتدایی آبان‌ماه بار دیگر در جریان بازدید اعضای کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ مجلس از منطقه آزاد ماکو و مرز بازرگان مطرح شد. در این بازدید که ششم آبان انجام شد، طولانی‌شدن صف‌های عبور و مرور و معطلی بیش از ۳۵ روزه کامیون‌داران برای عبور از مرز ترکیه، از جمله مشکلات مطرح‌شده از سوی فعالان این بخش بود.
یک روز بعد، وزیر اقتصاد و دبیر شورای عالی مناطق آزاد از مرز بازرگان بازدید کردند. در جریان این بازدید، وضعیت زیرساخت‌های گمرکی و مرزی، روند ورود و خروج ناوگان حمل‌ونقل بین‌المللی و موانع موجود در فرآیندهای گمرکی و مرزی مورد بررسی قرار گرفت.
تکرار موضوع توقف کامیون‌ها در فاصله چند هفته و بازدید مقام‌های مختلف از این گذرگاه نشان می‌دهد مسئله روان‌سازی تردد در بازرگان همچنان نیازمند پیگیری است. هزینه توقف روزانه ۱۷۵ دلاری که از سوی رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران اعلام شده، نشان می‌دهد طولانی‌شدن زمان عبور می‌تواند هزینه قابل توجهی به حمل‌ونقل کالا تحمیل کند.
با وجود خوش بینی مسئولان سازمان راهداری و برنامه‌های اعلام شده برای کاهش ایستایی کامیون‌ها، اما همچنان با صف کامیون در مرز بازرگان مواجه هستیم. اتفاقی که البته بخشی از دلایل آن به طرف ترکیه‌ای برمی‌گردد.
