آیا نیروی هوایی ایران بهزودی میزبان جنگندههای Su-30SM2 خواهد شد؟ پایگاه Military Watch Magazine با انتشار گزارشی مدعی شده است ایران برای خرید ۱۲ فروند از این جنگندههای روسی به توافق رسیده؛ ادعایی که در صورت صحت، میتواند یکی از مهمترین تحولات سالهای اخیر در حوزه نوسازی ناوگان رزمی ایران باشد.
بیتران – پایگاه تحلیلی Military Watch Magazine در گزارشی مدعی شد که وزارت دفاع ایران قراردادی برای خرید ۱۲ فروند جنگنده چندمنظوره سوخو ۳۰ در نسخه اس ام دو از روسیه امضا کرده است؛ جنگندههایی که به گفته این رسانه، بهصورت دستدوم اما با ساعات پروازی اندک به ایران تحویل داده خواهند شد.
بر اساس این گزارش، روند تحویل این جنگندهها از اواسط سال ۲۰۲۷ آغاز شده و تا پایان همان سال تکمیل خواهد شد. این رسانه همچنین مدعی است که روسیه بهزودی اقدامات لازم برای ایجاد زیرساختهای مورد نیاز بهرهبرداری از این جنگندهها در ایران را آغاز خواهد کرد.
| مشخصات | Su-30SM2 | F-14A Tomcat (ایران) | Su-35S |
|---|---|---|---|
| کشور سازنده | روسیه | آمریکا | روسیه |
| شرکت سازنده | سوخو | گرومن | سوخو |
| نوع مأموریت | چندمنظوره (برتری هوایی، تهاجمی، رهگیری) | رهگیر دوربرد | برتری هوایی چندمنظوره |
| نسل | ۴++ | ۴ | ۴++ |
| خدمه | ۲ نفر | ۲ نفر | ۱ نفر |
| طول | ۲۱.۹ متر | ۱۹.۱ متر | ۲۱.۹ متر |
| دهانه بال | ۱۴.۷ متر | ۱۹.۵ متر (متغیر) | ۱۵.۳ متر |
| وزن خالی | ۱۸.۴ تن | ۱۹.۸ تن | ۱۹ تن |
| حداکثر وزن برخاست | ۳۴.۵ تن | ۳۳.۷ تن | ۳۴.۵ تن |
| موتور | ۲ × AL-41F-1S | ۲ × TF30 | ۲ × AL-41F-1S |
| مجموع رانش | ۲۸۲ کیلونیوتن | ۲۰۹ کیلونیوتن | ۲۸۲ کیلونیوتن |
| حداکثر سرعت | ماخ ۲ | ماخ ۲.۳۴ | ماخ ۲.۲۵ |
| برد انتقالی | ۳۰۰۰ تا ۵۲۰۰ کیلومتر | ۳۲۰۰ کیلومتر | ۴۵۰۰ کیلومتر |
| شعاع رزمی | حدود ۱۵۰۰ کیلومتر | حدود ۹۲۰ کیلومتر | حدود ۱۶۰۰ کیلومتر |
| سقف پرواز | ۱۷ کیلومتر | ۱۷ کیلومتر | ۱۸ کیلومتر |
| رادار | Irbis-E یا N011M Bars-R (بسته به نسخه) | AWG-9 | Irbis-E AESA/PESA |
| برد کشف رادار | تا ۴۰۰ کیلومتر | تا ۳۰۰ کیلومتر | تا ۴۰۰ کیلومتر |
| اهداف قابل رهگیری | ۱۵ تا ۳۰ هدف | ۲۴ هدف | ۳۰ هدف |
| اهداف قابل درگیری همزمان | ۸ هدف | ۶ هدف | ۸ هدف |
| جنگ الکترونیک | پیشرفته | محدود (ارتقاء یافته در ایران) | بسیار پیشرفته |
| نقاط حمل تسلیحات | ۱۲ | ۸ | ۱۲ |
| حداکثر وزن تسلیحات | ۸ تن | ۶.۵ تن | ۸ تن |
| موشکهای هوا به هوا | R-77-1، R-73، R-37M، R-27 | AIM-54، AIM-7، AIM-9 (نمونههای ایرانی) | R-77-1، R-74M، R-37M، R-27 |
| موشکهای هوا به سطح | Kh-29، Kh-31، Kh-59 | محدود | Kh-29، Kh-31، Kh-59، Kh-38 |
| بمب هدایتشونده | KAB-500/1500 | محدود | KAB-500/1500 |
| توپ داخلی | GSh-30-1 ( |
ادامه روند نوسازی نیروی هوایی ایران؟
Military Watch در ادامه گزارش خود به اسناد فاششده دولت روسیه در سال ۲۰۲۵ اشاره کرده و مدعی شده است که مسکو پیشتر برنامه تحویل ۴۸ فروند جنگنده Su-35 به ایران را در دستور کار قرار داده بود؛ موضوعی که از سال ۲۰۲۲ نیز بارها در رسانههای مختلف مطرح شده است.
این رسانه همچنین مدعی است که وزارت دفاع ایران ممکن است در آینده تعداد سفارش جنگندههای Su-35 را به ۶۴ فروند یا حتی بیشتر افزایش دهد تا بخش قابل توجهی از ناوگان سالخورده خود را جایگزین کند.
Su-30SM2؛ جنگندهای اقتصادیتر از Su-35
در این گزارش آمده است که Su-30SM2 از همان موتور AL-41F-1S مورد استفاده در جنگنده Su-35 بهره میبرد و از نظر فنی، پشتیبانی و تعمیرات، اشتراکات زیادی با این جنگنده دارد.
به نوشته Military Watch، هزینه خرید Su-30SM2 حدود ۴۰ درصد کمتر از Su-35 است و نگهداری و بهرهبرداری از آن نیز سادهتر انجام میشود. البته این جنگنده برخی قابلیتهای پیشرفته Su-35 از جمله رادارهای باند L نصبشده در ریشه بال را در اختیار ندارد.
احتمال تشکیل ناوگان ترکیبی Su-30، Su-35 و Su-57
این رسانه در بخش دیگری از گزارش خود به صادرات جنگنده نسل پنجم Su-57 اشاره کرده و نوشته است که پس از اعلام مقامات روسی درباره امضای قرارداد صادرات این جنگنده به کشورهای خاورمیانه، گمانهزنیهایی درباره احتمال سفارش Su-57 از سوی ایران نیز مطرح شده است.
به اعتقاد نویسنده این گزارش، در صورت تحقق این سناریو، نیروی هوایی ایران میتواند در آینده از ناوگانی ترکیبی شامل Su-30SM2، Su-35 و Su-57 بهرهمند شود؛ بهویژه آنکه نمونه دو سرنشینه Su-30SM2 میتواند نقش آموزشی و عملیاتی را بهطور همزمان ایفا کند.
چرا Su-30SM2 برای ایران اهمیت دارد؟
به ادعای Military Watch، سرعت بالای آمادهسازی و تحویل Su-30SM2 یکی از عوامل مهم در انعقاد این قرارداد بوده است. این رسانه همچنین معتقد است ورود این جنگندهها میتواند توان رزمی نیروی هوایی ایران را در حوزههایی مانند برتری هوایی، حملات دوربرد، جنگ الکترونیک و استفاده از تسلیحات هدایتشونده ارتقا دهد.
این هواپیما علاوه بر برتری هوایی نسبت به اف ۱۴ کنونی ایران در رهیگیری هوایی قابلیت بسیار بالایی در ماموریت های زمینی و دریایی دارد و میتوان آن را نسخه شرقی اف ۱۵ دانست.
هنوز هیچ تأیید رسمی وجود ندارد
با وجود انتشار این گزارش، تاکنون هیچ مقام رسمی در ایران یا روسیه ادعای امضای قرارداد خرید ۱۲ فروند جنگنده Su-30SM2 را تأیید یا تکذیب نکرده است و اطلاعات منتشرشده صرفاً بر اساس گزارش رسانه Military Watch و منابع روسی مورد استناد این رسانه است.
