تریلرساز گروه ماموت در شهر آفتاب بهجای محصول جدید، اقتصاد نوسازی نیمهیدک را روی میز گذاشت. عددها چه میگویند و تریلی نو چه چیزی به ناوگان اضافه میکند؟
بیت ران: دنیای ماموت در هفتمین نمایشگاه بینالمللی خودرو تهران اعلام کرد کمپین رو به راه تاکنون بیش از ۵ هزار دستگاه تریلی فرسوده را از جادهها جمع و با تریلی نو جایگزین کردهاست. برای ناوگانی که بخش موتوردارش سالهاست موضوع بحث اسقاط و واردات است، این نخستین برنامه نوسازی در مقیاس چند هزار دستگاه برای نیمه بیموتور ناوگان به شمار میرود؛ برنامهای که ارزش دارد اجزایش جداگانه بررسی شود.
اعداد ناوگان
سازمان راهداری و حملونقل جادهای ناوگان باری فعال کشور را حدود ۴۸۰ هزار دستگاه با میانگین عمر ۱۹ سال اعلام میکند. حدود ۱۱۰ هزار دستگاه آن بالای ۲۵ سال عمر دارد و تنها ۲۰ درصد ناوگان در پنج سال اخیر نوسازی شدهاست. برای نیمهیدکها آمار رسمی جداگانهای منتشر نمیشود، اما محمد مقبلی، مدیرعامل دنیای ماموت، هنگام آغاز کمپین در آبان ۱۴۰۴ حدود ۲۰۰ هزار دستگاه تریلی را فرسوده و غیراستاندارد دانسته و گفتهبود یک تریلی غیراستاندارد تا ۳۰ درصد مصرف سوخت بیشتری نسبت به نمونه استاندارد دارد. با این حساب، ۵ هزار دستگاه نوسازیشده حدود ۲.۵ درصد از ناوگان فرسوده اعلامشدهاست. رقمی کوچک در برابر کل، اما بزرگتر از ظرفیت نوسازی سالانه حدود ۴ هزار کشنده که سازمان راهداری برای طرحهای دولتی اعلام کردهاست.
مدل مالی
سازوکار طرح، اسقاط بدون گواهی اسقاط است. مالک تریلر ساخت پیش از ۱۳۸۸ ــ از هر برندی ــ تریلی فرسوده را هنگام تحویل تریلی نو به شرکت میدهد و مانده را با پیشپرداخت حداقلی و اقساط ۶ تا ۶۰ ماهه از طریق لیزینگ میپردازد. ۶ ماه نخست بدون سود و ۱۲ ماه بعدی با سود بانکی. کارت هوشمند فعال و چک صیادی شرط ثبتنام است، هر کد ملی یک بار میتواند شرکت کند و مراحل تحویل و جایگزینی کمتر از ۴۵ روز کاری اعلام شدهاست. نقطه قوت مدل، پذیرش تریلی فرسوده بهعنوان بخشی از پیشپرداخت است. نقطه حساس آن، توان راننده در پرداخت اقساط ۶۰ ماهه از محل کرایه باری است که خودش سالهاست با قیمتگذاری دستوری دستوپنجه نرم میکند.
شاسی، محور و ترمز
محصول غرفه دنیای ماموت در سالن A۶ یک تریلی تیغه کانتینربر سهمحور بود که با زاویه کج روی سکویی از سنگریزههای سفید نصب شدهبود تا زیرِ آن دیدهشود. شاسی فولادی این محصول در خط رنگ الکترودیپوزیشن (ED) کارخانه پوشش ضدخوردگی میگیرد، تعلیق آن بادی است و محور و ترمز از تأمینکنندگان بینالمللی مانند BPW، SAF، WABCO و Knorr-Bremse تأمین میشود. همان اجزایی که در تریلیهای دستساز و فرسوده معمولاً با قطعات متفرقه جایگزین شدهاند و اولین عامل ناایمنی در سرازیریها و ترمزهای اضطراریاند. تیغه برای حمل دو کانتینر ۲۰ فوت یا یک کانتینر ۴۰ فوت با قفلهای توئیستلاک طراحی شدهاست.
خدمات و نگهداری
بر اساس دفترچه راهنمای رسمی دنیای ماموت، بازدید اولیه تریلر سه ماه پس از تحویل انجام میشود و سرویسهای ادواری هر سه ماه یک بار در نمایندگیهای مجاز، شرط تداوم گارانتی است. چکلیست بازدید نیز به تفکیک نوع تریلر تدوین شدهاست. مسئولان غرفه تأمین قطعات اصلی از طریق همین شبکه را عامل حفظ استاندارد تریلی در طول عمر آن میدانند. دنیای ماموت با ظرفیت تولید بیش از ۵۰ کاربری در روز در مجتمع صنعتی ماموت (بزرگراه کرج–قزوین)، ۱۰ نوع تریلر و ۷ نوع اتاق ایزوله تولید میکند و نوسازی اتاقهای ایزوله ناوگان شرکتهای پخش را مرحله بعدی طرح اعلام کردهاست.
جمع بندی
روی کاغذ، رو به راه مدلی است که سه مشکل نوسازی نیمهیدک را همزمان هدف گرفته: نبود سازوکار اسقاط، نبود تأمین مالی و نبود عرضه استاندارد در مقیاس. عدد ۵ هزار دستگاه نشان میدهد مدل کار میکند، اما فاصله آن تا ۲۰۰ هزار دستگاه فرسوده و هدف ۱۰ هزار دستگاهی که خود شرکت برای فاز نخست اعلام کردهبود، به دو چیز وابستهاست: عمق تأمین مالی لیزینگ و بانک، و اقتصاد کرایه بار که تعیین میکند راننده بتواند ۶۰ قسط را بپردازد یا نه. باید دید در میدان عمل، مرحله بعدی طرح ــ کاربریهای سبک شرکتهای پخش که ناوگان شرکتی و خوشحسابتری دارند ــ همانقدر روان پیش میرود که فاز رانندهمحور آن پیش رفتهاست. هفتمین نمایشگاه بینالمللی خودرو تهران از ۲۲ تا ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ در شهر آفتاب برگزار شد.
