اختلاف قیمت کارخانه تایر خودرو و بازار به ۷۰ درصد هم میرسد. این کالا نیز مانند خودرو مشمول قیمت گذاری دستوری است و حالا شاهد اختلاف قیمت شدید بازار و کارخانه هستیم. اما پشت پرده ماجرا چیست و آیا باز هم پای مافیا در میان است؟
بیتران – مجتبی اسماعیلی: تایر خودرو؛ کالایی که از درِ کارخانه تا ویترین مغازه ۷۰ درصد باد میکند! در حالی که رانندگان برای دریافت دو حلقه تایر دولتی باید هفتخوان رستم را طی کنند، بازار آزاد انباشته از لاستیکهایی است که مشخص نیست با کدام رانت از سیستم نظارتی عبور کردهاند. بررسیهای بیتران نشان میدهد اختلاف قیمت کارخانه تایر خودرو با بازار بازار در برندهای پرفروشی مثل بارز و کویر، به مرز ۷۰ درصد رسیده است. شکافی عمیق که نه تنها جیب مصرفکننده را خالی میکند، بلکه با ترویج استفاده از لاستیکهای فرسوده، جادههای کشور را به قتلگاه تبدیل کردهاست. اما این سود نجومی به جیب چه کسانی میرود؟
بیشتر بدانید: داستان استقامت نیروی کار مقابل خصوصیسازی و ورشکستگی؛ «کیانتایر» روی دوش کارگران زنده ماند!
در ادامه این گزارش به بررسی شکاف قیمت کارخانه تایر خودرو و بازار میپردازیم.
اختلاف قیمت کارخانه تایر خودرو بارز و بازار
برای این مقایسه به سراغ دو برند معروف و پر فروش بازار یعنی کویر تایر و تایر بارز میرویم. قبل از آن متذکر میشویم که قیمت برخی از تایرها با سایز بزرگتر ممکن است هم قیمت یک سایز کوچکتر باشد. این موضوع به علت میزان موجودی بازار و منحنی عرضه و تقاضا است.
قیمت مصوب (قیمت کارخانه) هر حلقه تایر ۱۶۵/۶۵R13 بارز با کد P648 حدود ۳۲ میلیون ریال است. اما در بازار حدود ۴۵ میلیون ریال فروخته میشود که حدود ۴۰ درصد با کارخانه اختلاف دارد. هر حلقه لاستیک ۱۶۵/۶۰R13 بارز کد P601 در کارخانه ۳۵ میلیون ریال قیمت دارد. در حالی که برای خرید آن در بازار باید حدود ۶۰ میلیون ریال پرداخت که حدود ۷۰ درصد از کارخانه گرانتر است.
تایر ۱۸۵/۶۵R14 بارز کد P640 که در کارخانه ۳۵ میلیون ریال قیمت دارد نیز در بازار با قیمت ۵۹ میلیون ریال فروخته میشود که ۷۰ درصد گرانتر است.
اختلاف قیمت کارخانه تایر خودرو کویر
قیمت هر حلقه تایر ۱۷۵/۶۰R13 کویر با کد KB2000 که در کارخانه ۳۲ میلیون و پانصد هزار ریال مصوب شده است در بازار آزاد حدود چهل میلیون ریال قیمت دارد که تقریبا ۳۰ درصد گرانتر است. همچنین قیمت هر حلقه تایر ۱۸۵/۶۵R15 کد KB22 در کارخانه ۳۵ میلیون ریال است اما در بازار حدود ۵۸ میلیون ریال قیمت دارد که حدود ۶۰ درصد گرانتر است. بررسی قیمت کارخانه تمام تایرهای تولید داخل، نشانگر اختلاف ۴۰ تا ۷۰ درصدی قیمت کارخانه تایر خودرو با بازار است.
سود اختلاف قیمت تایر به جیب چه کسانی میرود؟
قیمت تایر هم مانند خودرو و بسیاری اقلام دیگر دستوری است. یعنی دولت قیمت آن را تعیین میکند. تایرسازان نیز مانند خودروسازان از قیمتهای مصوب ناراضی هستند و برخی آن را زیانده یا با سود بسیار کم میدانند. تایر خودرو نیز به صورت دولتی عرضه میشود. هر شخص با کد ملی و سند خودرو میتواند حداکثر سالی چهار حلقه تایر با نرخ مصوب و از طریق وب سایتهای مجاز مشخص شده خریداری کند. اما این عرضهها محدود و زمانبر هستند و عده زیادی مجبور میشوند تایر را از بازار آزاد خریداری کنند.
حالا سوال اینجاست که با این همه سختگیری در عرضه تایر دولتی، این حجم عظیم از تایر در بازار آزاد چگونه تامین میشود؟ آیا افرادی با روابط خاص میتوانند تایر را با حجم بالا به قیمت کارخانه خریداری و در بازار آزاد به فروش برسانند و سودهای هنگفت به جیب بزنند؟ آیا تایرسازان هیچ نقش واسطهگری ندارند؟ ما جواب این سوالات را نمیدانیم.
اما میدانیم که قیمت تایر در بازار بسیار بالا رفتهاست و این موضوع افزون بر ایجاد نا رضایتی رانندگان میتواند سوانح و حوادث رانندگی را افزایش دهد. چرا که عدهای پول خرید تایر نو را ندارند و مجبورند از تایرهای کاکرده، تاریخ گذشته یا حتی کم آج استفاده کنند.
امیدواریم نهادهای نظارتی هر چه سریعتر به موضوع قیمت تایر در بازار ورود کنند.
