در روزهای اخیر، تغییر چشمگیر در الگوی پیشفروش خودروهای داخلی، پرسشی جدی را در ذهن خریداران و فعالان بازار ایجاد کرده است: آیا ضوابط پیشفروش خودروهای داخلی نیز مانند خودروهای مونتاژی تغییر کرده است؟ در حالی که شورای رقابت هنوز مصوبه رسمی برای تغییر قوانین خودروهای داخلی صادر نکرده، اما شواهد عینی در طرحهای جدید فروش، نشان از تغییر رویه دارد.
از مصوبه ۸۳۶ تا تسری مدل مونتاژی به خودروهای داخلی
بیتران: داستان از نیمه دوم اردیبهشت ماه شروع شد؛ زمانی که شورای رقابت در مصوبه ۸۳۶ اعلام کرد به دلیل نوسانات ارزی، مقررات پیشفروش (مصوبه ۴۷۳) دیگر برای خودروهای مونتاژی ملاک عمل نیست. این تصمیم به معنای حذف حمایتهای پیشین از خریداران بود؛ حمایتهایی که طبق آن، بخشی از مبلغ ثبتنام در برابر افزایش قیمتها مصون میماند و پیشفروش تنها برای خودروهایی با قیمت مصوب مجاز بود.
اکنون، دو ماه پس از این تصمیم، مشاهده میشود که خودروسازان داخلی نیز بدون هیچ اعلام رسمی از سوی شورای رقابت، دقیقاً همین الگو را در پیش گرفتهاند.
«مشارکت در تولید»؛ نامی جدید برای ریسک قدیمی
در طرحهای جدیدی که تحت عنوان «مشارکت در تولید» عرضه میشوند، مشتری حدود ۵۰ درصد مبلغ خودرو را در زمان ثبتنام پرداخت میکند، اما قیمت نهایی خودرو در زمان تحویل محاسبه خواهد شد. این رویکرد در واقع به معنای حذف «قیمت قطعی» در زمان ثبتنام است و تمام ریسک نوسان قیمت تا روز تحویل را بر دوش خریدار میگذارد.
تضاد با دستورالعملهای رسمی؛ مبنای حقوقی چیست؟*
نکته بحثبرانگیز اینجاست که طبق ماده ۵ «دستورالعمل تنظیم بازار خودروهای سواری»، عرضهکنندگان حق پیشفروش خودروهایی که قیمت آنها تعیین نشده را ندارند. اما سؤال اینجاست: اگر این قانون همچنان برای خودروهای داخلی لازمالاجراست، مبنای حقوقی اجرای طرحهای «مشارکت در تولید» چیست؟آیا این تغییر رویه با هماهنگی نهادهای ناظر صورت گرفته یا خودروسازان با استناد به تغییرات بازار خودروهای مونتاژی، این مدل را به محصولات داخلی نیز تسری دادهاند؟
جمعبندی: شفافیت یا ابهام؟
اگر شرایط اقتصادی ایجاب میکند که حمایتهای پیشفروش تغییر یابد، انتظار میرود این موضوع مانند خودروهای مونتاژی در قالب یک مصوبه رسمی اعلام شود. در غیر این صورت، خریداران در وضعیتی قرار میگیرند که منابع مالی خود را به خودروساز میسپارند، اما در نهایت با قیمتهای نامشخص و نوسانی در زمان تحویل روبرو میشوند.
منبع بازنویسی: ایسنا
