سید اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، در گفتگو با رسانهها درباره وضعیت عرضه و قیمت بنزین در کشور اظهاراتی داشت. وی تأکید کرد که تا این لحظه هیچ تصمیم مکتوب و نهایی برای تغییر قیمت یا شیوه عرضه بنزین اتخاذ نشده است، اما دولت در حال بررسی سه سناریوی مختلف برای مدیریت ناترازی بنزین است.
وضعیت تولید و مصرف بنزین در ایران؛ چرا ناترازی داریم؟
بیتران: بر اساس آمارهای ارائه شده توسط سقاب اصفهانی، تفاوت میان تولید و مصرف بنزین در ایران منجر به فشار بر منابع ارزی کشور شده است:
– میزان مصرف روزانه: حدود ۱۳۵ میلیون لیتر.
– میزان تولید داخلی: ۱۱۲ میلیون لیتر (پالایشگاهها) + ۹ میلیون لیتر (محصولات پتروشیمی).
– هزینه فرصت: تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین برای مصرف داخلی، سالانه حدود **۲ میلیارد دلار** از منابع ارزی کشور (که میتوانست صرف دارو و کالاهای اساسی شود) را کاهش داده است.
مصرف بهینه بنزین در ایران چقدر است؟
سقاب اصفهانی با مقایسه وضعیت ایران و کشورهای دیگر، اشاره کرد که مصرف فعلی کشور بسیار فراتر از الگوی بهینه است:
– مصرف بهینه (با توجه به جمعیت و وسعت): بین ۵۰ تا ۷۰ میلیون لیتر در روز.
– مصرف فعلاً: ۱۳۵ میلیون لیتر در روز.
– علت اصلی: استانداردهای پایین و مصرف بالای خودروهای موجود در بازار و سیاستهای غلط در صنعت خودروسازی.
قیمت بنزین: بررسی ۳ سناریوی احتمالی دولت برای مدیریت سوخت
رئیس سازمان بهینهسازی انرژی اعلام کرد که سه گزینه برای مدیریت ناترازی در دست بررسی است (تأکید شد که هیچکدام هنوز مصوبه نهایی نیستند):
۱. سناریوی عرضه بر اساس تولید (بدون تغییر قیمت):
در این روش، بنزین فقط به میزان تولید روزانه عرضه میشود.
– **عیب:** احتمال ایجاد صفهای طولانی و نابرابری در دسترسی به سوخت.
۲. سناریوی توزیع سهمیهای و قیمت دوگانه:
در این الگو، مقدار مشخصی سوخت میان خودروها توزیع میشود.
– مکانیسم: مصرف تا سهمیه تعیین شده با قیمت فعلی و مصرف بیش از سهمیه با نرخ غیریارانهای (متناسب با هزینه واردات) عرضه میگردد.
۳. سناریوی اولویتبخشی به حملونقل عمومی:
در این روش، بخشی از بنزین بر اساس میزان پیمایش به حملونقل عمومی اختصاص مییابد.
– هدف: توزیع عادلانهتر یارانه بنزین به جای اینکه فقط به دارندگان خودرو اختصاص یابد.
قیمت بنزین: جمعبندی و رویکرد دولت
معاون رئیسجمهور تأکید کرد که رویکرد دولت «پرهیز از غافلگیری مردم» است. هرگونه تصمیم در مورد تغییر قیمت یا سهمیه، پیش از اجرا بهصورت شفاف همراه با دلایل و راهکارهای جایگزین با جامعه مطرح خواهد شد.
