به دلیل کمبود واگن ریلی یک سوم تقاضای سفر با قطار پاسخ داده میشود. میانگین عمر ناوگان ریلی کشور به ۳۰ سال رسیدهاست. دبیر انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل ریلی مسافری و خدمات وابسته میگوید برای افزایش ظرفیت جابجایی مسافران در بخش ریلی به واردات حداقل هزار واگن نیاز است. در حالی که سالهای اخیر بنابر دلایل مختلف با پیشنهاد واردات ناوگان دست دوم اروپایی مخالفت شدهاست.
کمبود واگن ریلی؛ نابرابری عرضه و تقاضا
بیتران: ابوالقاسم سعیدی بدرباره علت دشواری تهیه بلیت قطار با وجود تاکید بر افزایش سهم حمل و نقل عمومی اظهار کرد: مهمترین مشکل در این زمینه، نابرابری میان عرضه و تقاضاست. شهرهایی مانند تهران، مشهد و اهواز به دلیل جمعیت بالا و حجم زیاد تقاضای سفر، از ناوگان ریلی متناسب با نیاز خود برخوردار نیستند.
وی افزود: هر قطار به طور متوسط ظرفیت جابجایی ۴۰۰ تا ۵۰۰ مسافر را دارد که این میزان بسته به نوع قطار متفاوت است. در دورههای اوج سفر مانند تابستان، تعطیلات نوروز، مراسم سوگواری و جشنها، فاصله میان عرضه و تقاضا بیشتر نمایان میشود و مسافران با دشواری بیشتری برای تهیه بلیت مواجههستند.
دبیر انجمن شرکتهای حمل و نقل ریلی ادامه داد: مسئولان راه آهن و وزارت راه و شهرسازی نیز فاصله قابل توجه میان عرضه و تقاضا را پذیرفتهاند اما مشکل اصلی به نبود سرمایهگذاری کافی در گذشته و شرایط فعلی بازمیگردد.
کمبود واگن ریلی: بازگشت طولانی سرمایه در حمل و نقل ریلی
سعیدی با بیان اینکه دوره بازگشت سرمایه در صنعت ریلی طولانی است، گفت: سودآوری فعالیت های ریلی در مقایسه با برخی فعالیتهای اقتصادی و واسطه گری کمتر است. بنابراین سرمایهگذاران تمایل کمتری برای ورود به این حوزه دارند و دولت باید حمایت و سرمایه گذاری بیشتری در بخش ریلی انجام دهد.
وی با اشاره به جابجایی سالانه حدود ۳۰ میلیون مسافر از طریق شبکه ریلی کشور اظهار کرد: میزان تقاضای واقعی برای سفر با قطار ممکن است تا سه برابر این رقم باشد. زیرا بخشی از متقاضیان به دلیل نبود بلیت اساسا برای تهیه آن مراجعه نمی کنند یا از ابتدا سفر ریلی را انتخاب نمیکنند.
ظرفیت شبکه ریلی بیشتر از ظرفیت ناوگان است
دبیر انجمن شرکت های حمل و نقل ریلی، ایمنی را یکی از مهمترین مزایای حمل و نقل ریلی دانست. وی افزود: تلفات جادهای بسیار بیشتر از تلفات ریلی است و در حالی که سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در حوادث جادهای جان خود را از دست میدهند، تلفات در بخش ریلی بسیار محدودتر است.
سعیدی ادامهداد: ظرفیت شبکه ریلی کشور از نظر زیرساختی میتواند دو تا سه برابر میزان فعلی مسافر جابجا کند. اما مشکل اصلی کمبود ناوگان است. در حال حاضر حدود ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ دستگاه واگن در ناوگان وجود دارد اما تعداد واگن هایی که واقعا در سیر قرار دارند حدود ۹۰۰ تا ۹۵۰ دستگاه است و باقی واگن ها به دلیل تعمیرات از چرخه فعالیت خارج هستند.
وی با اشاره به طولانی بودن مسیرهایی مانند تهران ـ مشهد، تهران ـ بندرعباس و تهران ـ تبریز گفت: پیمودن مسیرهای طولانی و عمر بالای واگن ها موجب میشود این تجهیزات به تعمیرات مکرر نیاز داشتهباشند. از سوی دیگر امکانات تعمیراتی متناسب با نیاز ناوگان نیست و کارگاه های تعمیراتی عمدتا در تهران، مشهد، اهواز و چند شهر دیگر متمرکز شدهاند.
سعیدی تاکید کرد: برای افزایش ظرفیت جابجایی مسافر و دستکم دو برابر شدن ظرفیت فعلی، به حداقل هزار واگن دیگر نیاز داریم.
میانگین عمر ناوگان ریلی کشور حدود ۳۰ سال است
دبیر انجمن شرکتهای حمل و نقل ریلی با اشاره به وضعیت سنی ناوگان اظهار کرد: میانگین عمر ناوگان ریلی کشور حدود ۳۰ سال است و بخش زیادی از واگنها به سن فرسودگی و استهلاک نزدیک شدهاند.
سعیدی ادامه داد: جدیدترین واگن هایی که در حال حاضر در سیر قرار دارند عمدتا واگن هایی هستند که در سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ از چین خریداری شده اند. در کنار آن برخی شرکتها نیز از کارخانههای داخلی واگن خریداری کردهاند.
وی افزود: در مواردی شرکتها چند سال قبل با نرخهای همان زمان سفارش خرید واگن دادهاند، اما پس از افزایش هزینه های تولید، سازنده اعلام کرده است که ادامه تولید با قیمت قبلی برایش صرفه اقتصادی ندارد. به همین دلیل میان تولیدکنندگان و خریداران واگن نیز اختلافاتی درباره قیمت و اجرای سفارشها ایجاد شدهاست.
مخالفت با واردات واگن دستدوم در سالهای گذشته
سعیدی درباره پیشنهادهای مطرحشده برای جبران کمبود ناوگان گفت: در سالهای ابتدایی خصوصیسازی حملونقل ریلی مسافری، به راهآهن پیشنهاد کردیم که به شرکتها اجازه داده شود واگنهای دستدوم را از اروپا وارد کنند، زیرا که قیمت این واگنها نسبت به واگن نو بسیار پایینتر بود و میتوانست بخشی از مشکل کمبود ناوگان را برطرف کند.
وی افزود: در آن زمان با این پیشنهاد مخالفت شد. برخی معتقد بودند که کشور دارای کارخانههای تولید واگن است و نباید به جای حمایت از تولید داخل، واگن از خارج وارد شود. گروهی دیگر نیز معتقد بودند که واردات واگن دستدوم برای ایران مناسب نیست و باید منتظر تولید داخلی ماند.
منبع: ایسنا
