ترموستات خودرو چه اهمیتی دارد؟ علائم خرابی و بررسی قطعات آن

ترموستات خودرو قطعه‌ای است که دمای موتور را کنترل کرده، و از داغ شدن بیش از حد آن جلوگیری می‌کند. با ساختار و عملکرد آن و نیز علائم خرابی این قطعه آشنا شوید.

بیت ران – الهام زهره وند: ترموستات خودرو یکی از اجزای حیاتی سیستم خنک‌کننده‌است که نقش اساسی در حفظ دمای بهینه موتور ایفا می‌کند. این قطعه با تنظیم جریان مایع خنک‌کننده‌ی بین موتور و رادیاتور، از دمای بیش‌ازحد بالا یا پایین جلوگیری کرده، و به عملکرد بهینه موتور کمک می‌کند.

ساختار و عملکرد ترموستات خودرو

ترموستات معمولا از یک محفظه فلزی حاوی ماده‌ای حساس به حرارت مانند موم یا جیوه، تشکیل شده‌است. این ماده، با افزایش دمای موتور منبسط می‌شود و میله‌ای متصل به سوپاپ را حرکت می‌دهد. حرکت این میله، سوپاپ را باز می‌کند و اجازه‌می‌دهد مایع خنک‌کننده، وارد رادیاتور شود تا دمای موتور کاهش یابد. با کاهش دما، ماده‌ی حساس به حرارت منقبض شده، و سوپاپ بسته می‌شود تا از سرد شدن بیش‌ازحد موتور جلوگیری شود.

بیشتر بدانید: موتور ME15 سایپا به تولید می‌رسد / موتور تیبا ۱۶ سوپاپ شد!

بیشتر بدانید: ترمز اگزوز موتور دیزلی چیست و چگونه عمل می‌کند؟

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

اجزای اصلی ترموستات

ترموستات خودرو از چندین جزء اصلی تشکیل شده‌است که هر کدام نقش ویژه‌ای در عملکرد صحیح آن دارند. اجزای اصلی ترموستات به‌شرح زیر هستند:

1. ماده‌ی حساس به حرارت: این ماده، معمولا موم یا یک ترکیب مشابه است که به دما حساس است. زمانی‌که دمای موتور افزایش می‌یابد، این ماده، منبسط می‌شود و فشار کافی برای حرکت دادنِ سوپاپ ترموستات ایجاد می‌کند.
2. سوپاپ (Valve): سوپاپ بخش مهمی از ترموستات است که وظیفه‌ی باز و بسته کردن مسیر جریان مایع خنک‌کننده‌را دارد. زمانی‌که دمای موتور بالا می‌رود، سوپاپ باز می‌شود و اجازه‌می‌دهد تا مایع خنک‌کننده، به رادیاتور برسد و موتور خنک شود.
3. فنر (Spring): فنر یک بخش ضروری در ترموستات است که باعث می‌شود سوپاپ در زمانی که دمای موتور کاهش می‌یابد، به حالت بسته بازگردد. این بخش برای بستن مجدد مسیر مایع خنک‌کننده، و جلوگیری از سرد شدنِ بیش از حد موتور مورد استفاده‌قرار می‌گیرد.
4. محفظه فلزی (Housing): محفظه‌ی ترموستات معمولا از فلز ساخته می‌شود و تمام اجزای داخلی را در برمی‌گیرد. این محفظه، معمولا به شکل یک حلقه یا کپسول است که روی قسمت ورودی سیستم خنک‌کننده، قرار می‌گیرد.
5. درپوش یا واشر (Gasket): درپوش یا واشر ترموستات از مواد نرم ساخته‌می‌شود تا از نشت مایع خنک‌کننده، جلوگیری کند و محفظه را به‌درستی روی مکان نصب ترموستات بچسباند.

بیشتر بدانید: داغ کردن گیربکس خودرو : بررسی دلایل و راه‌های رفع آن

بیشتر بدانید: انواع موتور خودرو و بررسی تفاوت آنها

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

تمامی این اجزا با هم همکاری می‌کنند تا دمای موتور را در محدوده‌ای مناسب نگه‌دارند و از گرمای بیش از حد یا سرد شدنِ غیرضروری موتور جلوگیری کنند.

اهمیت ترموستات در خودرو

حفظ دمای بهینه موتور برای عملکرد صحیح و عمر مفید آن ضروری است. دمای مناسب موتور معمولا حدود ۸۵ درجه سانتی‌گراد است. اگر دمای موتور کمتر از این مقدار باشد، روغن موتور غلیظ شده، و نمی‌تواند به‌خوبی قطعات داخلی را روان‌کاری کند که این امر منجر به افزایش سایش و فرسایش می‌شود. از سوی دیگر، اگر دمای موتور بالاتر از حد مجاز باشد، روغن رقیق شده، و ویژگی روان‌کنندگی خود را از دست می‌دهد که می‌تواند به آسیب‌های جدی به موتور منجر شود.

علائم خرابی 

خرابی ترموستات می‌تواند منجر به مشکلات متعددی شود که شامل موارد زیر است:

• افزایش یا کاهش دمای موتور: اگر ترموستات به‌درستی کار نکند، ممکن‌است دمای موتور به‌صورت غیرمعمولی بالا یا پایین برود.
• نشت مایع خنک‌کننده: خرابی ترموستات می‌تواند منجر به نشت مایع خنک‌کننده، از زیر خودرو شود.
• افزایش مصرف سوخت: عملکرد نادرست ترموستات می‌تواند منجر به افزایش مصرف سوخت خودرو شود.
• کاهش غلظت روغن موتور: ترموستات خراب می‌تواند باعث کاهش غلظت روغن موتور شود که این امر به روانکاری نامناسب و سایش بیشتر قطعات منجر می‌شود.

بیشتر بدانید: قدرتمندترین موتور چهار سیلندر که می‌توانید بخرید

بیشتر بدانید: بهترین موتور خودرو که تولید شده؛ ۱۰ خودروساز برتر در این زمینه

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

تعویض و نگهداری ترموستات

ترموستات‌ها معمولا دارای عمر مفید مشخصی هستند و پس از گذشت مدت‌زمان معینی باید تعویض شوند. برای نمونه، برخی منابع پیشنهاد می‌کنند که ترموستات هر ۵۰ هزار کیلومتر یا یک سال یک‌بار تعویض شود.

برای اطمینان از عملکرد صحیح ترموستات، توصیه می‌شود به‌علائم خرابی توجه کرده، و در صورت مشاهده‌ی هرگونه مشکل، به مکانیک مراجعه کنید. تعویض به‌موقع ترموستات می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند و عمر مفید موتور را افزایش دهد.

نتیجه‌گیری

ترموستات با تنظیم دمای موتور، نقش حیاتی در عملکرد بهینه‌ی خودرو ایفا می‌کند. نگهداری و تعویض به‌موقع این قطعه می‌تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرده، و عمر مفید خودرو را افزایش دهد.

بیشتر بدانید: قدرتمندترین موتور سه سیلندر ساخته شده تا کنون؛ یک فهرست هیجان انگیز

بیشتر بدانید: روغن گیربکس اتوماتیک و دستی + معرفی روغن مناسب خودروهای داخلی و وارداتی

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

بررسی و تست ریرا ایران خودرو

معایب خودرو ریرا در تست ریرا: لرزش موتور، مشکلات الکترونیکی