مرسدس بنز استاد شجریان / همراه مشخصات فنی وتاریخچه

استاد محمدرضا شجریان  خودروهای فراوانی داشته است یکی از شناخته‌ترین آنها تویوتا پرادو بوده است اما خاص‌ترین خودرو وی ، یک مرسدس بنز W109 بوده است.

بیت ران – سال ۱۳۵۰، مصادف با جشن‌های ۲۵۰۰ ساله ایران، تیم هماهنگ کننده‌ی جشن‌ها به‌دستور مستقیم محمد‌رضا پهلوی اقدام به خرید ۶۰ دستگاه مرسدس بنز W109  کرد.

این مرسدس بنز‌ها برای مهمان‌های دعوت شده، به مراسم و جا‌به‌جایی آن‌ها در نظر گرفته شده‌بود و به‌وسیله‌ی بانک تجارت شعبه بین‌الملی وارد ایران شده‌بود.

یکی از این مرسدس‌ها نیز برای پادشاهِ حبشه (اتیوپی کنونی) در نظر گرفته شده‌بود.

«هالیه سلاسی» پادشاهِ اتیوپی تنها پادشاهِ دعوت شده به این مراسم بود که با خودروی در نظر گرفته شده برای او، سفر خود را از تهران به‌سمت شیراز آغاز کرد.

بیشتر بدانید: مسکویچ دکتر شریعتی را بشناسید + تصاویر پیش و پس از بازسازی

بیشتر بدانید: خودروهای محمدرضا شاه چه شدند؟ + بررسی ارزش این محصولات

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

پادشاهِ اتیوپی به‌همراه دو خودروی محافظ که پیکان‌هایی سفید رنگ بودند، تهران را به‌سمت شیراز ترک کرد.

هالیه سلاسی هدف خود از پیمودن تهران تا شیراز را با خودروی تشریفات خود، بازدید از منطقه‌های توریستی ایران و دیدنِ شهر‌هایی که بین تهران و شیراز هستند و لذت بردن از سواری مرسدس بنزW109، عنوان کرده‌بود.

این خودرو پس از پایان جشن‌های ۲۵۰۰ ساله، به گاراژ سلطنتی بازگرداننده‌شد و با وقوع انقلاب، از سوی بانک ملت مصادره‌شد و پس از آن توسط بنیاد در مزایده، قرار گرفت.

داستان این خودرو پس از انقلاب

سپس آقای «حمید کوشان‌فرنیا» که از پیشکسوتان ورزش اتومبیل‌رانی است، این مرسدس بنز را خریداری کرد و آن را مورد بازسازی و مرمت قرار داد.

پس بازسازی‌های انجام شده، توسط آقای کوشان‌فر‌نیا، این خودرو توسط «محمدرضا شجریان» خریداری شد و برای ۱۰ سال توسط استاد شجریان مورد استفاده قرار گرفت.

سپس به شهر جهرم رفت تا مالک جدیدی از آن استفاده‌کند.

پس از آن این خودرو از سوی آقای هانی اسعدی که خود یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌داران خودروی کلاسیک در ایران است، خریداری می‌شود.

مرسدس بنز W109 پس از انتقال به مشهد توسط آقای اسعدی مورد بازسازی اساسی قرار می‌گیرد و در ادامه، به پیام توسل که خود استادی ماهر در زمینه‌ی خودرو است، انتقال می‌یابد.

این مرسدس در پایان توسط دکتر علی اصغر مربی، رییس کمیته کلاسیک استان یزد خریداری شد و در بهترین شرایط از آن نگهداری می‌شود.

اکنون فرصتی پیش آمد که با این خودروی ارزشمند در شهر بادگیر‌ها ملاقاتی داشته باشیم.

بیشتر بدانید: از تاریخچه ماشین دودی در ایران چه می‌دانید؟ ماشین دودی بر ریل فراموشی

بیشتر بدانید: هدیه هیتلر به رضاشاه؛ خودرو اتوبان کوریر با ارزش‌ترین مرسدس بنز دنیا در ایران

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

تاریخچه مرسدس W109

مرسدس بنز W109 در رده اتاق‌های سوپر کلاس این برند محسوب می‌شود که در سپتامبر ۱۹۶۵ تا پاییز ۱۹۷۲ تولید شد.

مرسدس بنز، تایپ W109 را در گونه‌های مختلفی از نظر اندازه در طول بدنه و پیشرانه روانه‌ی بازار کرد.

SEL280  که مدل پایه مرسدس بنزW109  بود، به‌عنوان ارزان‌ترین مدل این تایپ روانه بازار شد، اما نمونه‌های ۳۰۰ آن که تفاوت چشم‌گیری با نمونه‌ی پایه داشت، به سیستم تعلیق بادی مجهز شد.

رینگ‌های W109 با اندکی تغییر نسبت به مدلW108  ساخته‌شد و در ساخت پیشرانه‌ی آن نیز از سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری استفاده‌شد.

در آگوست ۱۹۶۵ تایپ T مدل آن که نیز که نسل جدیدی در طراحی مرسدس محسوب می‌شد، عرضه‌شد که به‌دلیل افزایش طول بدنه‌ی آن با نام Long معرفی شد و با ترکیب نام SE مدلSEL  ساخته‌شد.

W109 اوج تکنولوژی مرسدس بنز به‌شمار می‌رفت، ترمز‌های دیسکی برای چهار چرخ و پیشرانه‌ای انژکتوری و اصلاح میل فرمان که هنگام تصادف آسیب کم‌تری نسبت مدل قدیمی وارد می‌کرد.

بیشتر بدانید: کوچکترین موتور چهارسیلندر در یک خودروی تولیدی: شاهکار مهندسی هوندا

بیشتر بخوانید: قیمت چراغ خودرو در بازار چقدر است؟

پیشرانه‌های W109

پیشرانه‌های W109 که از تکنولوژی بسیار بالایی برخوردار بود و در ساخت بلوک سیلندر آن از آلومینیوم استفاده شده‌بود، که قدرتی معادل ۱۷۰ اسب بخار تولید می‌کرد.

تفاوت مهم W109 با نسل قدیمی خود اندازه‌ی بدنه آن بود که در دو تیپ با فاصله‌ی محوری متفاوت ارائه‌می‌شد و سیستم تعلیق بادی فقط در مدل‌هایی ارائه می‌شد که از فاصله محور بلند‌تر استفاده‌می‌کردند.

این پیشرانه‌ی ۱۷۰ اسب‌بخاری در سال ۱۹۶۸ بر مدل‌های ۲۸۰SL و ۳۰۰SEL  قرار گرفت که مصرف سوختی پایین‌تر نسبت به پیشرانه‌های قبلی داشت.

نسخه‌ی ویژه‌ای از W109 که با کد SEL300 6.3  در مارچ ۱۹۶۸ روانه بازار شد.

این پیشرانه‌ی هشت سیلندر خورجینی که با جعبه دنده خودکار مرسدس‌های ۶۰۰ ترکیب شده‌بود، توانایی تولید ۲۵۰ اسب‌بخار و ۵۰۰ نیوتن گشتاور را داشت و بیشینه‌ی سرعت آن ۲۴۰ کیلومتر بر ساعت و شتاب صفر تا صد آن ۶.۵ ثانیه بود.

بیشتر بدانید: اولین خودرو ایران؛ از اشتباه تاریخی تا واقعیت

بیشتر بدانید: بنز ۱۹۰ چهل ساله شد؛ خودرویی برای خروج بنز از انحصار ثروتمندان

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

خودرو مخصوص بازار آمریکا

چراغ‌‌های دو‌گانه H1 هالوژنی که پرتو گسترده‌ای داشت، برای بازار آمریکا در نظر گرفته شده‌بود که از ویژگی‌های جدید W109 به‌شمار می‌رفت.

در پاییز ۱۹۶۹، پیشرانه‌هایSEL300  مورد بازنگری قرار گرفت و به‌جای پیشرانه ۶ سیلندر ۲.۸ لیتری، این بار پیشرانه هشت سیلندر با حجم ۳.۵ لیتر که قدرتی معادل ۲۰۰ اسب‌بخار داشت، جایگزین شد.

این پیشرانه، که سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری ساخت بوش داشت، با نام D-JETORONIC برای نخستین ‌بار روی محصولات هشت سیلندر مرسدس قرار گرفت.

این مدل در ابتدا به‌صورت انحصاری در بازار آمریکا ارائه  شد، اما بعدها با نسخه‌ای قوی‌تر جایگزین شد که حجم آن ۴.۵ لیتر بود.

در نمونه‌های صادراتی که برای بازار آمریکا ساخته شده بودند، رعایت استاندار‌های دست و پا گیر اجباری بود و براساس این استاندار‌ها پیشرانه‌های ۴.۵ لیتری با قدرت ۱۹۸ اسب‌بخار و جعبه ۴ سرعته خودکار تولید شد.

مدل‌های هشت سیلندر با دو جعبه دنده ۴ سرعته دستی و خودکار روانه شدند، اما در سال ۱۹۶۹ برای پیشرانه‌های هشت سیلندر از جعبه دنده پنج سرعته خودکار به‌صورت سفارشی استفاده‌شد.

نمونه‌های سفارش آمریکا، با لقب دوست‌دار محیط زیست شناخته‌می‌شدند.

مرسدس که برای دریافت مجوز ورود به آمریکا باید از قدرت پیشرانه‌های‌اش می‌کاست، مجبور به تغییر دیگری شد و آن چراغ‌های جلویی W109 بود که از حالت عمودی یک تکه، به حالت دو تایی در آمدند. این چراغ‌ها با نور پردازی جداگانه و تداخل نداشتن در نور پردازی فقط در بازار آمریکا قابل مشاهده‌بود.

از دیگر ویژگی‌های ظاهری W109 سفارش آمریکا دو چراغ با رنگ‌های قرمز و نارنجی در ابتدا و انتهای خودرو است که تشخیص طول خودرو را در شب راحت‌تر می‌کند. سال‌ها بعد چراغ‌های گرد جلو برای نمونه‌های سفارش اروپا نیز در دسترس قرار گرفت.

بیشتر بدانید: خودرو سهراب سپهری و سرگذشت آن + ماجرای تصادف او

بیشتر بدانید: فورد مدل T اولین خودروی مردمی ایران / واردات رولزرویس به جای رشوه

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

طراحی بیرونی و داخلی

از آن جایی که مرسدس پیش روی ما مورد بازسازی‌های بسیار حرفه‌ای قرار گرفته بود و در بهترین شرایط نگهداری داری شده‌بود، بدنه‌ی زیبا و دل‌ربایی داشت. طول بدنه‌ی آن، و طراحی جعبه‌ای شکل آن بیش از پیش جلب توجه‌می‌کند.

جلو‌پنجره‌ای بسیار بزرگ که با در موتور یکپارچه است، جلب توجه می‌کند. خط‌های به‌کار رفته در طرح جلو پنچره، براساس سنت همیشگی مرسدس طرحی ثابت از خود دارد.

اندازه‌ی بزرگ در موتور و حجم‌های اغراق شده، در طراحی آن  نوید پیشرانه‌ای تنومند را می‌دهند.

در طراحی نمای کناری نیز با استفاده‌از خط‌هایی ساده، و روان و استفاده از زه‌های با روکش کروم، تداعی کننده‌ی حسی آرام بخش از یک خودروی کلاسیک ناب آلمانی است.

طراحی بخش عقب خودرو نیز با الهام گرفتن از طرح کلی بدنه، طرحی بسیار ساده و باوقار دارد. گویی طراحان W109 علاقه‌ای به طرحی هیجان انگیز و پیچیده، نداشته‌اند و تمام سعی خود را بر حفظ سادگی آن به خرج داده‌‌اند. اما مرسدس پیش روی ما افزون‌بر سادگی بدنه، از زیبایی چشم نوازی سود برده‌است، به‌گونه‌ای که در روز آزمایش نگاهِ همه‌ی ره‌گذران را به خود جلب می‌کرد.

با ورود به کابین مرسدس با فضایی بسیار لوکس و بزرگ مواجه می‌شوید. داشبورد چوبی به‌همراهِ فرمانِ استخوانی و ساعت آنالوگ تعبیه شده‌در میان پنل نشان‌گر‌ها، حسی نوستالژیک را تداعی می‌کند.

سیستم تهویه جداگانه برای سرنشینان ردیف جلو و شیشه‌ها با مکانیزم برقی، از امکانات ویژه این مرسدس بنز محسوب می‌شود. که برای سالی که این خودرو تولید شده، کمی دور از ذهن است.

صندلی‌ها چه در ردیف جلو چه در ردیف عقب بسیار رضایت بخش است و راحتی بالایی حتی در سفر‌های طولانی مدت دارد.

بیشتر بدانید: داستان هوندا: از آهنگری تا امپراتوری جهانی، آهنگری که هوندا را ساخت
بیشتر بدانید: بنیانگذار شرکت جنرال موتورز ؛ آینده نگری که در فقر مرد

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

پشت فرمان

با روشن کردن پیشرانه هشت سیلندر مرسدس بنز، صدایی گیرا و خاص از اگزوز‌های دوبل آن خارج می‌شود که گویی پیشرانه‌ی یک سوپر اسپرت را روشن کرده‌اید.

پس از روشن کردن و تنظیم ارتفاع w109 راهی خیابان‌های یزد می‌شویم تا با این خودروی خاص تجربه رانندگی داشته‌باشیم. حرکت مرسدس با وقار خاصی توام است، گویی همه‌چیز برای لذت بردن از این مرسدس مانند روز اول مرتب و مهیا است.

با افزایش فشار روی پدال گاز صدایی طنین انداز از پیشرانه و اگزوز به گوش ‌می‌رسد. مرسدس پیش روی ما با صلابت خاصی به‌حرکت خود ادامه‌می‌دهد.

عملکرد سیستم تعلیق بسیار نرم و بدون نقص بوده، و از پس تمام ناهمواری‌های سطح شهر بر‌می‌آید. شتاب‌گیری اولیه و ثانویه‌ی مرسدس بنز پیش روی ما، به‌لطف پیشرانه هشت سیلندر و جعبه دنده‌ی دستی آن بسیار سریع بود و اعداد قابل قبولی را برای خود ثبت می‌کند.

بیشتر بدانید: لیموزین های تاریخی در ایران ؛ از زیر پای قجرها تا موزه خودرو در تهران

بیشتر بدانید: داستان تأسیس و توسعه‌ی پژو ؛ نسل های پرخاطره جهان و ایران را بشناسیم

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

منبع: خودرو نویس – نویسنده: خشایار خسروی حقیقی – عکاس: عرفان حمیدی