خودروهای کلاسیک در دنیا و در ایران از ارزش بالایی برخودار هستند، حال اگر این خودرو متعلق به افراد مهم و مشاهیر کشور باشد، ارزشمندتر می شود؛ چون بخشی از تاریخ کشور را روایت می کند. مسکویچ دکتر شریعتی تنها خودروی وی یکی از این موارد است.
بیت ران – امیرحسین اسماعیل بیگی: در هر کشور مشاهیر و اساتیدی هستند یا در گذشته بوده اند که روی تاریخ و فرهنگ آن کشور ثاتیر گذاشته اند. قطعا ایران از این قائده مستثنی نیست و مشاهیر زیادی وجود داشته اند که سیر زندگی آن ها برای ما جالب است.
دکتر علی شریعتی نویسنده، معلم و پژوهشگر دینی در سال ۱۳۱۲ در سبزوار به دنیا آمد. پس از گذراندن دوران کودکی به دبستان رفت و پس از شش سال وارد دانشسرای مقدماتی در مشهد شد.
در سال ۱۳۳۷ به علت شاگرد اول شدنش به فرانسه فرستاده شد و به مطالعه در زمینه های جامعه شناسی، مبانی علم تاریخ و تاریخ و فرهنگ اسلامی پرداخت.
این همزمان با وقایعی بود که به رهبری مصدق در ایران جریان داشت و او با قلم خود به دفاع از آن تفکر پرداخت. شریعتی در ادامه، به سازمان آزادی بخش الجزائر پیوست که متعاقب آن توسط نیروهای فرانسوی دستگیر و زندانی شد.
پس از آزادی در سال ۱۳۴۳ به ایران بازگشت و در ابتدا به شغل معلمی پرداخت و سپس به استادیاری دانشگاه رسید.
بیشتر بدانید: مرسدس بنز استاد شجریان / همراه مشخصات فنی وتاریخچه
بیشتر بدانید: خودروهای محمدرضا شاه چه شدند؟ + بررسی ارزش این محصولات
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
دکتر شریعتی پس از انقلاب
از سال ۱۳۵۲ به حسینیه ارشاد می رفت و سلسله سخنرانی های زیادی را در آنجا داشت که مخاطبان زیادی جذب او شدند.
شریعتی علاوه بر شهرت زیادش برای سهم داشتن در انقلاب ایران، به دلیل کارنامهٔ فعالیتهایش برای احیای مذهب و سنت در جامعه و بیدارگری دربارهٔ سلطنت وقت نیز شهرت داشتهاست.
او از مبارزان و فعالان مذهبی و سیاسی و از نظریه پردازان انقلاب اسلامی ایران بود. وی در سال ۱۳۵۶ در انگلستان دار فانی را وداع گفت و وصیت کرده بود که در حسینیه ارشاد دفن شود.
اما در قبرستانی کنار حرم حضرت زینب، در شهر دمشق به خاک سپردهشد.
از علی شریعتی علاوه بر سخنرانی و کتاب های ارزشمند، یک خانه و خودرو نیز بهجا ماندهاست.
خانه ای در خیابان جمالزاده تهران که محل سکونت دکتر شریعتی بودهاست و توسط سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران به موزه تبدیل شدهاست.
خانهی دو طبقه و قدیمی است با یک حیاط نسبتا بزرگ که خودرو مسکوویچ شریعتی پس از بازسازی در آن پارک شدهاست.
خرید مسکویچ توسط دکتر شریعتی
خودرو مسکویچ در شهر مشهد توسط آموزش و پرورش به فرهنگیان با قیمت پایین و بهصورت اقساط واگذار شد. دکتر شریعتی نیز خودرو مسکویچ را در سال ۱۳۴۵ در همین طرح به صورت اقساط خریداری کرد.
این خودرو به صورت محدود در همان سال فقط وارد ایران شد. پس خودروی متدوالی نبود. پس از مرگ دکتر شریعتی، این ماشین سه دست چرخید و در آخر بهصورت تاکسی در شهر مشهد در آمد.
دکتر شریعتی در مورد اتومبیلش گفتهبود: این مسکویچ هم مثل من است هر وقت دلش بخواهد حرکت می کند، بوق می زند، راه می رود، گاه لج می کند و اصلا حرکت نمی کند.
بیشتر بدانید: از تاریخچه ماشین دودی در ایران چه میدانید؟ ماشین دودی بر ریل فراموشی
بیشتر بدانید: هدیه هیتلر به رضاشاه؛ خودرو اتوبان کوریر با ارزشترین مرسدس بنز دنیا در ایران
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
آشنایی با خودروسازی مسکویچ
آزلک (AZLK) یک شرکت خودروسازی در شوروی و بعداً روسیه بود که در سال ۱۹۳۰ تأسیس شد. این شرکت نام تجاری یا همان برند مسکویچ (Moskvitch) را در سال ۱۹۴۶ بهوجود آورد. و تا سال ۱۹۹۱ به ساخت مدل های مختلفی از خودروهای مسکویچ در شوروی و روسیه پرداخت.
مسکویچ یکی از معروفترین خودروهای ساخت شوروی بود که برای چندین دهه در این کشور تولید می شد. اما مسکویچ ۴۰۸ که خودرو مورد نظر ما است، برای اولین بار در سال ۱۹۶۴ به بازار آمد. نخست یک سدان خانوادگی معمولی ارزان قیمت بود و بعدها استیشن واگن ۵ در و استیشن ۳ در نیز به خط تولید آن اضافهشدند.
این مدل با استقبال خریداران بلوک شرق، که قدرت انتخاب بسیار محدودی داشتند، روبه رو شد. بههمین دلیل، دو سال بعد یکصد هزارمین دستگاه از خط تولید خارج شد.
البته در نهایت ناباوری ۴۰۸ به مدل پرفروشی در بازارهای بین المللی نیز تبدیل شد. و حتی در کشورهای اروپای غربی نظیر فرانسه نیز به فروش مناسبی دست یافت.
ظاهر مسکویچ ۴۰۸
در سال های دهه ۱۳۴۰ مشتریان خودروهای روسی در ایران، بیشتر افرادی بودند که به لحاظ فکری به کمونیسم تمایل داشتند و یا حداقل با فرهنگ غرب موافق نبودند. ۴۰۸ در نمای ظاهری، هنوز هم انسان را به یاد محصولات اپل هم دوره اش می اندازد.
در بخش جلویی، یک جلو پنجرهی سادهی کرومی و دو چراغ گرد دیدهمیشود. البته مدلهای بعدی به چهار چراغ گرد و یا دو چراغ مستطیل تبدیل شدند. چراغ های عقب از بی ام و ۷۰۰ کپی شده است، ولی با بدنه آن بسیار تناسب دارد.
خطوط جانبی بدنه حالت کلاسیکی به آن بخشیدهاند. اما بیش از همه چیز بدنه استیشنِ دو در جلب توجهمیکند. این در حالی است که ردیف دوم صندلی ها نیز وجود دارد.
داخل اتاق ۴۰۸
فضای داخلی نیز جذابیت خود را دارد. نشان دهندهها توسط یک بخش چوبی احاطه شده، و شبیه یک رادیو لامپی قدیمی شده است.
سرعت سنج تا ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت مدرج شده و جالب تر آنکه سایر درجات همه به زبان روسی هستند. گویا مسکویچ برای خودورهای صادراتی خود که در برخی سال ها به بیش از ۵۵ درصد تولید نیز می رسید، تغییری در اجزا محصول ایجاد نکردهبود.
این خودرو دارای یک پیشرانه ۴ سیلندر خطی به حجم ۱۳۵۷ سی سی و قدرت ۵۰ اسب بخار است. این پیشرانه، میتوانستهاست خودرو را به سرعت ۱۳۰ کیلومتر در ساعت برساند.
بیشتر بدانید: اولین خودرو ایران؛ از اشتباه تاریخی تا واقعیت
بیشتر بدانید: بنز ۱۹۰ چهل ساله شد؛ خودرویی برای خروج بنز از انحصار ثروتمندان
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
پیشکسوت خودرو کلاسیک
هاشم نساج کریمی کارشناس و استاد بازسازی خودروهای کلاسیک شخصی است که مسکویچ دکتر شریعتی را بازسازی کردهاست. وی در گفت و گو با بیت ران درباره بازسازی این خودرو توضیح می دهد.
در ادامه، داستان «مسکویچ تنها خودروی دکتر شریعتی در دوران زندگی اش» را از زبان نساج کریمی بخوانید: “بنده، کارشناس خودرو کلاسیک و تاریخی هستم. تقریبا از ۵۰ سال قبل، یعنی از دوران نوجوانی به اتومبیلهای قدیمی علاقه داشتم و در مورد خودرو تحقیق میکردم. همچنین در مورد تاریخچه و سیر تکامل اکثر اتومبیل ها نوشتهام. دوستان به من لطف دارند و مرا پدر خودروهای کلاسیک ایران می خوانند. در سال ۱۳۷۴ از طرف دانشگاه مامور خدمت در اداره کل موزه ها شدم.”
وی ادامه داد: “بهعنوان کارشناس برای برگزاری و راهاندازی موزهها فعالیت میکردم. برای ۲۰۰ دستگاه خودرو کلاسیک موجود در موزهی بنیاد مستضعفان شناسنامه نوشتهام. این ماشین ها برای دربار پهلوی بودهاست و مصادره شدهاند. چون آشنایی به خودروها نداشتند، من بهعنوان تنها کارشناس انتخاب شدم و ۱۰سالی آنجا خدمت کردم. تمامی آن خودروها را بررسی کرده ام و برای هر کدام شناسنامه ای کامل نوشته ام. مدل دقیق خودرو، تعداد سیلندر، حجم موتور و ارزش تاریخی هر خودرو در این شناسنامهها ثبت شده اند. این کار تا افتتاح موزهی خودرو تهران در سال ۱۳۸۲ ادامه داشت. در حال حاضر کارشناس کانون جهانگردی هستم و خودروهای متقاضی پلاک تاریخی را کارشناسی و تایید میکنم.”
بیشتر بدانید: خودرو سهراب سپهری و سرگذشت آن + ماجرای تصادف او
بیشتر بدانید: فورد مدل T اولین خودروی مردمی ایران / واردات رولزرویس به جای رشوه
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
مسافرکشی با ماشین دکتر شریعتی
خودرو دکتر شریعتی، یک مسکویچ مدل ۴۰۸ استیشن سال ۱۹۶۸ است. سالها پیش خودرو توسط خانوادهی شریعتی فروخته شدهبود. و سه دست چرخیده و در نهایت توسط یک رانندهی تاکسی خریداری شدهبود. بهصورت روزمره، برای جابهجایی مسافر از آن استفادهمیشد. طی سالها در مسکویچ تغییرات عمدهای ایجاد شد، تا قابل استفادهباشد.
اما این تغییرات بهدلیل فقدان قطعات یدکی و تجهیزات روسی، چنان گستردهبود که ماشین دستخوش تغییر هویت اساسی شدهبود.
او حتی در یک اوراقی یک در عقب سمت راست مسکویچ سدان را پیدا کرده، و بخش جانبی خودرو را بریده، و آن در را نصب کردهبود که سوار و پیادهشدن مسافران را به صندلیهای پشتی راحتتر کند. در واقع یک در به ردیف عقب خودرو باز کردهبود.
موسکویچ یا پیکانویچ
از سوی دیگر طی این سالها بدنه صدمات بسیاری دیدهبود. همچنین بر اثر صافکاری های متعدد و ارزان قیمت، اتاق تقریبا از حالت اصلی خارج شده بود. افزونبر ظاهر خودرو، از نظر فنی نیز دستکاری زیادی در این خودرو شدهبود.
برای نمونه، بهعلت سوختن موتور اصلی و نبود قطعات آن، موتور بهطور کامل با یک موتور پیکان تعویض شدهبود.
استفادهی مستمر و دسترسی نداشتن به لوازم روسی، سبب شدهاست که بهجای قطعات اصلی، از لوازم ارزان موجود در بازار استفادهشود، دستگیرهی درها، چراغ راهنما، آینه، قالپاق و فرمان همگی غیر اصلی بودند.
حتی گلگیر عقب بریده، و چراغ پیکان استیشن بهجای چراغ های اصلی نصب شده، و موتور اصلی نیز با پیشرانه پیکان تعویض شدهبود.
تا آنکه در سال ۱۳۸۴ توسط سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران شناسایی و خریداری شد. نساج کریمی می گوید: “زمانیکه خودرو را برای بازسازی به من تحویل دادند، بیشتر شبیه پیکانویچ بود تا مسکویچ!”
تلاش برای زنده کردن مسکویچ دکتر شریعتی
خودرو به مشهد انتقال داده شد و تمامی قطعات اضافه از خودرو حذف شدند. شروع به بازسازی کردیم؛ به علت تغییرات اساسی غیر اصولی باید ابتدا در اضافه را حذف می کردیم. بنده تمام شهرهای ایران را دنبال وسایل روسی این خودرو گشتم.
از مشهد تا تبریز، شهر به شهر چرخیدم تا موتور خودرو پیدا شد. همچنین با کمک برادرم چراغ خطرها و راهنمای ماشین به صورت مستقیم از آلمان تهیه شد.
چون آلمان شرقی تحت سلطه روس ها بوده، در آن زمان ها و محصولات روسی در آن جا رواج داشته است. قسمت داشبورد و پشت آمپرها را کامل بازسازی کردیم و به صورت فابریک در آوردیم. اکثر قطعات تزئیناتی خودرو را دوباره بازسازی و تولید کردیم.
مجموع اینها باعث شد بازسازی خودرو دو سال و نیم طول بکشد. در حال حاضر این خودرو در خانه موزه دکتر شریعتی در تهران نگه داری می شود.
بیشتر بدانید: لیموزین های تاریخی در ایران ؛ از زیر پای قجرها تا موزه خودرو در تهران
بیشتر بدانید: داستان تأسیس و توسعهی پژو ؛ نسل های پرخاطره جهان و ایران را بشناسیم
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
سلام ممنونم از سایت و مطالب بسیار عالیتون…
دکتر علی شریعتی در مزینان سبزوار بدنیا آمد(مشهد ۳۰۰ الی ۳۵۰ کیلومتر دورتر از سبزوار و منطقه مزینان میباشد).
معرکه بود
آفرین به روحیه استاد نساج
بد نبود از پدر من آقای رضا خدادادی که صافکاری و مرمت ماشین رو انجام داد هم اسمی می بردین.
همون کسی که لباس آبی به تن داره.
روح شوروی و روسیه کثیف در همه جا نمایان هست
دکتر شریعتی به جوانان آن زمان آموخت که چگونه نمک را خورده و نمکدان را بشکنند.
درود مطلب جالبی بود که من را به یاد مارکسیست اسلامی انداخت که شریعتی مبلغ آن بود استاد مغلطه کشته مرده روس با ماشین روسی