اتول ها در سوله؛ نگاهی به ثروت چهار چرخ ایران در موزه خودرو تهران

موزه خودرو ایران در تهران گنجینه ای است که طرفداران ویژه ای دارد. خودروهایی در این موزه وجود دارند که نه تنها تاریخ ایران، که روایتگر بخشی از تاریخ جهانند. با هم چرخی در این موزه بزنیم.

بیت ران – امین آزاد: بنزهای شوفر کش، لیموزینی با سپر طلا و نشان سلطنتی، خودرویی که تنها یک دستگاه از آن ساخته شده،  ماشینی که به درخواست شاهِ ایران سه شرکت بزرگ بنز، پورشه و فولگس واگن آن را ساختند تا پسر محمدرضا پهلوی خوشحال شود، مرسدس بنز نایابی که سرعت بالایش سبب شد آلمان ها اتوبان را ابداع کنند و چندین و چند خودروی دیگر از فراری تا لامبورگینی از جگوار تا کادیلاک، بخشی از میراث گران قیمتی است که نه تنها شیخ نشینان عرب حاشیه خلیج فارس در آرزوی داشتن آن هستند، بلکه صاحبان صنعت خودرو نیز بدشان نمی آید چنین مجموعه کمیابی را در اختیار داشته باشند.

بیشتر بدانید: خودرو سهراب سپهری و سرگذشت آن + ماجرای تصادف او

بیشتر بدانید: فورد مدل T اولین خودروی مردمی ایران / واردات رولزرویس به جای رشوه

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

ولی این مجموعه گران قیمت در موزه‌ای نه چندان جذاب نگهداری می شود. موزه‌ای که تنها یک سوله بزرگ است، نه مکانی با معماری فوق العاده. البته وقتی که میراث‌های فرهنگی چندین هزار ساله شرایط نگهداری بدی دارند، نمی‌توان امیدی به پرداختن به میراث دوران تجدد در ایران داشت.

ورود اولین خودرو به ایران 

داشتن خودرو، نشان واضح دوران تجدد در ایران است؛ دورانی که در زمان مظفرالدین شاه با انقلاب مشروطه آغاز شد. همین تجدد هم سبب شد مظفرالدین شاه درسال ۱۲۷۹ طی سفرش به فرنگ دو دستگاه خودرو بخرد.

البته معلوم نیست مظفرالدین شاه از خودرو خوشش آمده بود یا از شاهزاده‌خانومی که سوار بر خودرو، آنرا معرفی می‌کرد.

واقعیت ماجرای اولین خودروی وارد شده به ایران به گفته برزو سپاسی، محقق در زمینه خودروهای کلاسیک، به‌این صورت است که؛ مظفرالدین شاه در آن سال که وارد پاریس شده‌است، از درباریان خود می‌خواهد که یک خودرو برایش فراهم کنند. ابتدا یکی از درباریان خودرویی را برای شاه تهیه می‌کند که کروکی و بدون سقف و از نوع گاردنر سرپله بوده است. اما مظفرالدین شاه، این خودرو را به فرغون تشبیه کرده، و آن‌را قبول نمی‌کند.

پس از آن، در یک بعدازظهر که شاه ایران بازدیدی داشته است، خودروی نهایی که بعدها تبدیل به اولین خودروی وارد شده‌به ایران شد را به شاه، نشان می‌دهند که مظفرالدین شاه برای اطمینان از این خودرو به درباریان دستور می‌دهد، جلوی خود شاه آن را حرکت داده، و در خیابان بچرخند.

بیشتر بدانید: مرسدس بنز استاد شجریان / همراه مشخصات فنی وتاریخچه

بیشتر بدانید: مسکویچ دکتر شریعتی را بشناسید + تصاویر پیش و پس از بازسازی

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

اولین خودروی وارد شده به ایران کجاست؟

اما درباره‌ی سرنوشت اولین خودروهای وارد شده‌به ایران ذکر شده‌است که روی خودروی خریداری شده در سفر دوم مظفرالدین شاه، در زمان محمدعلی شاه، یک نارنجک پرتاب شد و آن خودرو از بین رفت. البته چون از پیش اطلاع داده‌شده‌بود، محمد علی شاه در آن حضور نداشت، ولی به آن خودرو آسیب‌های بسیاری وارد شد.

درباره اولین خودروی وارد شده به ایران در یکی از روزنامه‌های سال ۱۳۵۵ خورشیدی، مطلبی دیدم که نوشته بود «اولین خودروی وارد شده به ایران در موزه پهلوی نگهداری می‌شود.» از آنجایی که موزه‌ی پهلوی همان کاخ مرمر و در اختیار ریاست جمهوری است، اگر این جمله درست باشد، معنایش این است که یا اولین یا یکی از اولین خودروهای وارد شده‌به ایران در دوره‌ی قاجار، هنوز باید در انباری یا جایی در آن مجموعه باشد که متاسفانه به دلایل امنیتی نمی‌توانیم برای بازدید به آنجا برویم. ولی به‌هرحال همین یک جمله می‌تواند کلید سرنوشت اولین خودروی وارد شده به ایران باشد.

کالسکه ناصرالدین شاه

با ۵ هزار تومان چه می توان خرید؟! ۱۵۰ سال پیش ناصرالدین شاه با چنین مبلغی یک کالسکه ساخت آن هم نه توسط صنعت گران ایرانی، بلکه توسط صنعتگرانی در کارگاه واگن فابریک وین اتریش. این همان کالسکه ای است که پس از ترور ناصرالدین شاه، وی را در آن نشاندند تا مردم به کشته شدنش پی نبرند.

بیشتر بدانید: مستند درباره اصغر قندچی مردی که با ماک آمد و رفت

بیشتر بدانید: لامبورگینی و داستان تولد آن ؛ گاو وحشی که روزگاری رام شده بود

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

کالسکه تاجگذاری

این کالسکه به سفارش محمدرضا پهلوی در اتریش ساخته شد و پس از ساخت، قطعات آن را سوار هواپیما کرده، و پس از ورود به ایران آن را مونتاژ کردند. این کالسکه را در مراسم رسمی هشت اسب سفید به حرکت در آورد.

موریس آکسفورد قرمز رنگ

این خودرو که در سال ۱۹۱۲ تولید شده، به موتوری با ظرفیت ۱۰۱۸ سی سی مجهز است که ۱۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کند (یک پنچم پراید). این خودرو قدیمی‌ترین خودرویی است که در ایران سالم مانده‌است.

کورسی تولیدی توسط پورشه، بنز و فولکس

خودروی کورسی کوچکی که توسط پورشه، بنز و فولکس تولید شده‌است. این خودرو به سفارش صدر اعظم آلمان برای ولیعهد ایران طراحی و ساخته شده، و در دنیا بی‌نظیر است.

این خودرو به دو محور ترمز و به دو سوئیچ نقره‌ای و طلایی مجهز است که با سوئیچ نقره‌ای می‌توان با دو دنده، و تا سرعت ۳۰ کیلومتر در ساعت حرکت کرد.

با سوئیچ طلایی نیز می‌توان با ۶ دنده تا ۱۶۰ کیلومتر در ساعت حرکت کرد. کلید نقره‌ای در اختیار رضا پهلوی و کلید طلایی در اختیار  محمدرضا پهلوی بود.

پیرس آرو لیموزین

این خودرو را به دستور رضا خان به شرکت آمریکایی پیرس سفارش داده شده‌بود. موتور این خودرو ۶ سیلندر خطی است و در بدنه خودرو بیش از ۶ کیلو طلا استفاده‌شده‌است.

لامبورگینی کانتاش

این نسخه از لامبورگینی در سال ۱۹۷۴ میلادی تولید شد. این خودرو به موتور ۱۲ سیلندر با ۳۹۰۰ سی سی قدرت مجهز است که توانایی تولید ۳۷۰ اسب بخار قدرت را دارد.

مدل جذاب و زیبای کانتاش که در موزه خودرو قرار دارد، فقط به تعداد ۷۱۶ دستگاه تولید شده‌است. این خودرو در زمان خود جزو سریع ترین خودروهای خیابانی بوده‌است.

بیشتر بدانید: سلیم سرپولکی استاد خودروهای دو دیفرانسیل ایران

بیشتر بدانید: اولین خودروهای فرانسوی وارد شده به ایران را بشناسید

در کانال آپارات بیت ران ببینید:

بنز ۵۰۰ K

۵۰۰ K از نادرترین خودروهای دنیا است که در سال ۱۹۳۴ میلادی طراحی شد. این خودرو یکی از ارزشمندترین خودروهای موزه‌است.

۵۰۰ K اولین خودرو سریع طراحی شده‌در جهان است که سرعتی برابر با ۲۰۰ کیلومتر در ساعت دارد و در مجموع ۳۵۴ دستگاه‌از این خودرو در دنیا تولید شده‌است.

گفته می‌شود این خودرو برای جابجایی سریع السیر افسران ارشد آلمان ساخته شده‌است.

همچنین گفته اند اتوبان اولین بار برای حرکت این خودرو طراحی و ساخته شد و به همین جهت به این ماشین بنز اتویان هم گفته می‌شود.

ظاهرا بیشتر نمونه‌های خاص آن در جنگ جهانی دوم در کشور آلمان یا به کلی از بین رفته و یا آنقدر آسیب دیده‌اند که به کلی بازسازی شده‌اند.

نمونه موجود در موزه خودرو تهران که در زمان پهلوی اول از طرف دولت آلمان به ایران هدیه شده، از گزندهای زمانه به دور بوده، و بدنه آن کاملا سالم و دست نخورده‌است و می‌توان گفت این خودروی افسانه ای نادرترین نمونه در دنیاست و ارزش بسیار بالایی دارد.

رولز رویس فانتوم

از مدل رولز رویس فانتوم ۴ در مجموع از سال ۱۹۵۰ تا سال ۱۹۵۶، ۱۸ دستگاه در جهان تولید شده‌است. این خودرو هشت سیلندر است و به غیر از ایران در دربار سلطنتی بریتانیا نیز استفاده‌می‌شود.

پنتر جی ۷۲

کمپانی پنتر توسط رابرت جانگل در انگلیس بنیان نهاده‌شد و همواره ایده‌های جدید را در خودروسازی ارایه می‌کرد.

نخستین خودروی این کمپانی پنتر جی ۷۲ نام داشت و در سال ۱۹۷۲ تولید شد. پنتر جی خودرویی اسپرت و مدرن با طرح کلاسیک بود و همواره، از بهترین موتورهای ساخت شرکت جاگوار نیرو می‌گرفت.

این خودرو از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۲ تنها به تعداد ۳۰۰ دستگاه، ساخته شد. پیشرانه‌ی این خودرو ۶ سیلندر خطی و ساخت جاگوار است که می‌تواند پنتر جی را به سرعت ۲۲۰ کیلومتر در ساعت برساند.

پورشه ۹۲۸

یکی از نادرترین مدل های پورشه که در سال ۱۹۷۷ تولید شد. موتور ۴.۵ لیتری خودرو سبب می‌شود قدرت این خودرو به ۲۴۰ اسب بخار برسد و شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر خودرو هم ۷ ثانیه باشد.

این اعداد شاید امروز چندان بالا نباشد، ولی روزگاری در جهان، بسیار ایده‌آل و ویژه‌ی خودروسواران سوپر اسپرت محسوب می‌شد.

فورد a

این خودرو پس از مدل موفق تی و روی شاسی این خودرو، در سال ۱۹۲۷ ساخته شد و مورد استقبال گسترده‌ی عموم قرار گرفت.

هم اکنون، در جهان تعداد کمی از این مدل سالم مانده‌است که یکی از آنها در موزه خودرو ایران نگهداری می‌شود.

مورگان پلاس

مورگان پلاس یکی از همان خودروهای انگلیسی است که با قیافه کلاسیکش جذاب است.

این خودرو نادر که در سال ۱۹۶۸ ساخته شده‌است می‌تواند با موتور ۳.۵ لیتری و با ۱۵۵ اسب بخار، به سرعتی بیش از ۲۱۰ کیلومتر در ساعت برسد.

پنتر لیزر

خودرویی که در سال ۱۹۷۴ تنها یک دستگاه از آن ساخته شد.

پنتر لیزر یک اتومبیل کورسی با شکل و شمایل یک خودرو شاسی بلند است. موتور این خودرو چهار لیتر حجم دارد و خودرو را می‌تواند به سرعت ۱۴۰ کیلومتر در ساعت برساند.

رولزرویس احمد شاه

مدل رولزرویس احمد شاه سیلور گوست بود. این خودرو مجهز به یک موتور ۶ سیلندر خطی با حجم ۷ لیتر بود که ۵۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کرد.

یعنی تنها کمی کمتر از پراید! البته حجم موتور این خودرو هفت برابر پراید است، با این همه تولید این خودرو با این موتور در آن سال‌ها یعنی ۱۹۱۰، غوغایی بپا کرد. چرا که خودرو بسیار نرم کار می‌کرد.

این خودرو با آن موتور می‌توانست تا ۸۰ کیلومتر بر ساعت سرعت بگیرد.

این خودرو پیش از انقلاب، برای بازسازی به انگلستان فرستاده شد، اما بازسازی خودرو طول کشید و انقلاب رخ داد. خانواده‌ی پهلوی مدعی مالکیت خودرو بود، اما پس از تشکیل دادگاه، خودرو به ایران بازگردانده‌شد.

بیشتر بدانید: ۵۷ سالگی پیکان ؛ از پیکان صفر کیلومتر تا دعوا در ورود به جشن

بیشتر بدانید: روزی روزگاری کادیلاک ایران ؛ تاریخچه تولید خودروی آمریکایی در کشور

در کانال آپارات بیت ران ببینید: