۳۵ فروند روی کاغذ، کمتر از ۲۰ فروند در آسمان. چرا نیمی از ناوگان ایران ایر سالهاست زمینگیر مانده و تنها چند ایرباس تازهنفس بار اصلی پروازها را به دوش میکشند؟
بیت ران – امین آزاد : ایرانایر روی کاغذ ۳۵ فروند هواپیما دارد، اما در عمل تعداد کمی از آنها در آسمان پرواز میکنند. زمینگیر شدن بیش از یکسوم ناوگان، فرسودگی پرندهها و مشکلات تأمین قطعه باعث شده قدیمیترین شرکت هواپیمایی کشور که یک دهه پیش ۵۰ فروند فعال داشت، امروز تنها با حدود ۲۰ فروند مسافری و چند هواپیمای باری سر کند؛ در حالیکه برای نقشآفرینی در سطح ملی و منطقهای، نیازمند بیش از ۱۰۰ فروند فعال است.
ایران ایر؛ از ناوگان ۵۰ فروندی تا پرندههای زمینگیر امروز
ایران ایر، بهعنوان قدیمیترین شرکت هواپیمایی کشور و نماد پرواز ملی ایرانیان، سالهاست با بحران فرسودگی ناوگان و زمینگیری هواپیماها دستوپنجه نرم میکند. پرسش اصلی امروز این است: ایران ایر چند هواپیما دارد و چند فروند از آنها واقعاً پرواز میکنند؟

بر اساس دادههای رسمی، این شرکت در مجموع ۳۵ فروند هواپیما در اختیار دارد. اما واقعیت میدان عملیات چیز دیگری است؛ تنها بخشی از این ناوگان فعال است و بخش مهمی زمینگیر یا بلااستفاده باقی ماندهاند.
بیشتر بخوانید: MVM X22 دنده ارزش خرید دارد؟ / مزایا و معایب از زبان مالک خودرو
بیشتر بدانید: کوچکترین موتور چهارسیلندر در یک خودروی تولیدی: شاهکار مهندسی هوندا
در کانال آپارات بیت ران ببینید:

ناوگان مسافری ایران ایر
۱. ایرباس A300-600
-
تعداد: ۴ فروند (۱ فروند زمینگیر)
-
ظرفیت: ۳۶۱ مسافر
-
مشخصات فنی: جت پهنپیکر دو موتوره، برد پروازی حدود ۷۵۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای میانبرد و منطقهای. این مدل از دهه ۱۹۸۰ میلادی وارد ایران ایر شد و هنوز با وجود عمر بالا، در پروازهای داخلی و خارجی حضور دارد.
۲. ایرباس A310-300
-
تعداد: ۲ فروند (۱ فروند فعال)
-
ظرفیت: ۲۸۰ مسافر
-
مشخصات فنی: نسخه کوتاهتر A300، مناسب پروازهای متوسط و طولانی، برد پروازی تا ۹۵۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای خارجی محدود.
-
ایرباس A319-100
-
تعداد: ۳ فروند (۱ فروند فعال)
-
ظرفیت: ۱۶۷ مسافر
-
مشخصات فنی: هواپیمای باریکپیکر، کوتاهبرد، از خانواده A320.
-
کاربرد: مسیرهای داخلی و منطقهای، اقتصادی در مصرف سوخت.
-
ایرباس A320-200
-
تعداد: ۵ فروند (۱ فروند فعال)
-
ظرفیت: ۱۸۰ مسافر
-
مشخصات فنی: محبوبترین مدل خانواده A320، برد پروازی حدود ۶۱۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای داخلی و مسیرهای منطقهای مانند استانبول یا دوبی.
-
ایرباس A321-200
-
تعداد: ۱ فروند
-
ظرفیت: ۲۳۰ مسافر
-
مشخصات فنی: بزرگترین مدل خانواده A320، با برد ۵۹۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: قرار بود در پروازهای میانبرد استفاده شود، اما مدتی به دلیل مشکل در پایلون موتور زمینگیر شد.
-
ایرباس A330-200
-
تعداد: ۴ فروند (فعال)
-
ظرفیت: ۲۳۸ مسافر
-
مشخصات فنی: پهنپیکر دو موتوره، برد بلند حدود ۱۳۴۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای خارجی طولانی و پروازهای حج. این هواپیماها جدیدترین و مدرنترین پرندههای ناوگان ایران ایر هستند. دو فروند در برجام و دو فروند بعدها به صورت دست دوم از شرق آسیا تهیه شد. فعلا بار اصلی پروازهای خارجی ایران ایر روی دوش این هواپیما است. ایران ایر قرار بود دهها فروند از این مدل را در نسخه جدید از ایرباس خریداری کند که به دلیل خروج آمریکا از برجام عملی نشد.
-
فوکر ۱۰۰
-
تعداد: ۳ فروند (همگی فعال)
-
ظرفیت: ۱۰۴ مسافر
-
مشخصات فنی: هواپیمای منطقهای دو موتوره، با برد ۳۰۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای داخلی کوتاه، مخصوصاً شهرهای کوچک. با وجود سن بالا، هنوز ستون اصلی پروازهای روزانه ایران ایر در مسیرهای داخلی محسوب میشود.
-
ATR 72-600
-
تعداد: ۱۳ فروند (۲ فروند فعال، ۱۱ فروند زمینگیر)
-
ظرفیت: ۶۸ مسافر
-
مشخصات فنی: توربوپراپ سبک و اقتصادی، برد پروازی ۱۵۰۰ کیلومتر.
-
کاربرد: پروازهای کوتاه داخلی و منطقهای. این مدل به صورت نو خریداری شد اما به دلایل مختلف فنی و تأمین قطعات، اغلب زمینگیر شده است. بسیاری خرید این هواپیما در زمان برجام را بزرگترین اشتباه تاریخی خرید در ایران ایر می دانند. با پول این هواپیماها ایران ایر می توانست بیش از ۲۰ فروند ایرباس ۳۴۰ دست دوم خریداری کند خریدی که سبب می شد ایران ایر امروز چنین وضعی نداشته باشد.

ناوگان باربری
۱. بوئینگ ۷۴۷-۲۰۰C
-
تعداد: ۱ فروند
-
مشخصات فنی: پهنپیکر چهار موتوره، مخصوص باربری.
-
کاربرد: جابهجایی محمولههای سنگین، بدون صندلی (EP-ICD).
۲. هسا سیمرغ
-
تعداد: ۲ فروند
-
مشخصات فنی: هواپیمای باری ساخت داخل، بدون صندلی.
-
کاربرد: پروازهای باربری داخلی.

بحران زمینگیرها
طبق آمار، ۱۳ فروند از هواپیماهای ایران ایر زمینگیر یا غیر فعال هستند. این رقم شامل ۱۱ فروند ATR، یک ایرباس A300 و یک ایرباس A321 است. زمینگیری گسترده، حاصل ترکیبی از فرسودگی، کمبود قطعات و محدودیتهای ناشی از تحریمهاست.

گذشته و آینده ناوگان ایران ایر
یک دهه پیش، ناوگان فعال ایران ایر بیش از ۵۰ فروند هواپیما داشت؛ رقمی که پاسخگوی بخش بزرگی از نیاز داخلی و بخشی از پروازهای خارجی بود. اما امروز این عدد به حدود ۱۵ فروند مسافری و ۳ فروند باری فعال کاهش یافته است.
کارشناسان صنعت هوانوردی معتقدند برای اینکه ایران ایر بتواند نقش «پرچمدار ملی» را بازی کند و پاسخگوی نیاز بازار داخلی و پروازهای بینالمللی باشد، باید بیش از ۱۰۰ فروند هواپیمای فعال در اختیار داشته باشد. تحقق این هدف، نیازمند برنامهریزی کلان برای نوسازی ناوگان و ایجاد شرایط پایدار برای نگهداری و تأمین قطعات است.

جمعبندی
ایران ایر امروز روی کاغذ ۳۵ فروند هواپیما دارد، اما آسمان ایران را تنها بخشی از این ناوگان طی میکند. فاصله میان آمار و واقعیت پروازی، یکی از جدیترین چالشهای پیش روی صنعت هوانوردی کشور است؛ چالشی که بدون نوسازی گسترده ناوگان، رفع محدودیتها و سرمایهگذاری جدی حل نخواهد شد.
بیشتر بدانید: احتمال خرید سامانه پدافندی HQ-16FE و جنگنده J-10C از چین توسط ایران



به نظرم ایرلاین های بنا را گذاشته اند بر تخریب ایران ایر را میکنند در صورتی که ایران ای با توجه به تاسیسات بزرگ خود حدودده هزار نفر شاغل و بازنشسته را مستقیما نون میدهد و وظیفه همگانی است حمایت شود تا جوانان جدید بتونن از سفره ایرلاین محبوب کشورمان استفاده ببرند
بیش از چهار هزار حقوق بگیر در سراسر کشور و با کمتر از ده فروند هواپیمای سر خط. اگر نام هواپیمای ملی روی این ایرلاین نبود و دستش که تا کتف تو جیب دولته و تا بتونه خرج میتراشه و بریز و بپاش میکنه، سالها پیش باید نابود می شد. متاسفانه شرکتی تنبل با دیسیپلین پرخرج از بیت المال.